Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi / 2017 / Cilt: 27 - Sayı: 4
Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Erzurum Koşullarında Tane Verimi ve Verim Unsurları Yönünden Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 569–579
- DOI
- —
Özet
Bu araştırma, Erzurum ekolojik koşullarına uygun ve yüksek verimli çeşitlerin belirlenmesi amacıyla 2009-10 ve 2010-11 ürün yıllarında 64 ekmeklik buğday genotipi ile tesadüf blokları deneme planına göre yürütülmüştür. Tane verimi ve verim unsurları yönünden genotipler arasındaki farkların önemli olduğu belirlenmiştir. Ürün yıllarının ortalamasına göre m2’deki başak sayısı 495.6-875.6, başaktaki tane sayısı 13.7-26.6, 1000 tane ağırlığı 28.9-43.3 g, tane verimi ise 213.5-756.8 kg/da arasında değişim göstermiştir. En yüksek tane verimi Demir 2000 (756.8 kg/da) çeşidinden elde edilmiş, bu çeşidi Atlı 2002 (756.3 kg/da), Karahan 99 (710.1 kg/da), Doğu 88 (708.8 kg/da) ve Türkmen (701.5 kg/da) çeşitleri izlemiştir. Tane verimi ile m2’deki başak sayısı (r=0,640***), başaktaki tane sayısı (r=0,545***) ve bin tane ağırlığı (r=0,333**) arasındaki ilişkilerin olumlu ve önemli olduğu belirlenmiştir. İncelenen karakterlerin kendi aralarında ve genotipler ile olan ilişkilerini görsel olarak değerlendirmek amacıyla biplot analiz yöntemi kullanılmış, en stabil genotiplerin Atlı 2002, Doğu 88, İzgi 2001, Harmankaya 99 ve Karasu 90; en ideal genotiplerin ise Atlı 2002, Doğu 88, İzgi 2001, Lancer ve Türkmen olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, Atlı 2002 ve İzgi 2001 çeşitlerinin, yörede daha önceki araştırmalarda yüksek verim istikrarı ile dikkat çeken Doğu 88 çeşidine alternatif olabileceği belirlenmiştir.
Abstract
This research was carried out according to the randomized blocks experimental desing with 64 wheat genotypes in 2009-10 and 2010-11 crop years, to determine varieties suitable for Erzurum ecological conditions and high-yield. It was determined significant differences in respect to grain yield and yield components in this study. According to average of product years, it ranged 495.6-875.6 in spike number per m2, 13.7-26.6 in grain number per spike, 28.9-43.3 g in thousand grain weight and 213.5-756.8 kg da-1 in-grain yield. The highest grain yields were obtained from Demir 2000 (756.8 kg da-1), Atlı 2002 (756.3 kg da-1), Karahan 99 (710.1 kg da-1), Doğu 88 (708.8 kg da-1) and Türkmen (701.5 kg da-1), respectively. It was determined that the relationship between grain yield and the spike number per m2 (r=0,640 ***), grain number per spike (r=0,545 ***) and thousand grain weight (r=0,333 **) were positive and significant. Biplot analysis method was applied in order to visually evaluate relationships with other features of investigated features and genotypes. It was determined that the most stable genotypes are Atlı 2002, Doğu 88, İzgi 2001, Harmankaya 99 and Karasu 90; that the most ideal genotypes are Atlı 2002, Doğu 88, İzgi 2001, Lancer and Türkmen. As a result of the research, it was determined that the Atlı 2002 and İzgi 2001 cultivars could be an alternative to the Doğu 88 cultivar which attract attention with the high yield stability in the previous researches in the region.