Dayanıklı R55 (6AL/6VS) Translokasyon Hattı İle Lokusa Özel SSR Markerleri Kullanılarak Endemik Tir Buğday (Triticum aestivum L. ssp. vulgare Vill. v. Leucospermum Körn) Genotipinin Yr-26 Sarı Pas Hastalık Direncinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Yr-26 Yellow Rust Disease Resistance of Endemic Tir Wheat (Triticum aestivum L. ssp. Vulgare Vill.v. Leucospermum Körn) Genotypes Using Resistant R55 (6AL / 6VS) Translocation Line and Locus Specific SSR Markers

Özet

Buğday, dünyadaki en önemli besin ürünüdür ve insan yerleşiminden bu yana önemli bir ürün olarak yetiştirilmektedir. Endemik buğday genotipleri, hastalıklara karşı direnç açısından farklı kaynak genlerine sahip olabilirler. Bununla birlikte, birçok çiftçi ulusal ve uluslararası ıslah programlarından çıkan modern çeşitleri yetiştirmektedir. Önceki çalışmalar, bu çeşitlerin bazılarının bir veya daha fazla hastalığa karşı direncinin olmadığını göstermiştir. Bu nedenle, çeşit zenginliği programı yerel ve egzotik buğday çeşitlerinin potansiyel donör ebeveynleri olarak değerlendirilmesine yönelik bir girişimdir. Bu çalışma için Türkiye’de Van ve çevresinde sıklıkla yetiştiriciliği yapılan lokal bir genotip olan Tir Buğdayının sarı pas direnci moleküler düzeyde incelenmiştir. Basit ve pratik bir yaklaşım olarak Xgwm (Gatersleben wheat microsatellite) ve Xbarc (Beltsville agricultural research) tarafından belirlenmiş YR direnç genleri ile bağlantılı olduğu bilinen ve kromozom üzerindeki ilgili gen bölgeleri ile yakın ilişkili olan SSR markerleri ile hastalık direnç genlerine sahip sarı pasa dayanıklılık geni Yr-26’yı barındırdığı bilinen R55 (6AL/6VS) translokasyon hattı ile Yr-1, Yr-7, Yr-3a ve Yr-4a dayanıklılık genlerini taşıdığı bilinen yakın izogenik hatlar bakımından incelenmiştir. Gözlenen pas okumaları sonucu Cobb skala değeri “MS” orta duyarlı olarak belirlenmiştir. Kullanılan SSR primerleri toplam 212 polimorfik bant vermiş ve Ortalama polimorfik bant sayısı primer başına 5.2 olurken, değerlendirmeye alınmış primerlerin polimorfik bilgi içerikleri ise 0.37 ile 0.41 arasında değişiklik göstermiştir. Lokal Tir genotipinin Yr-2 ve Yr-3b,4b dayanıklılık genlerini barındırdığı bilinen genotiplerle yakın ilgisi olduğu belirlenmiştir.

Abstract

Wheat is the most important food product in the world and has been cultivated as an essential product since human settlement. Endemic wheat genotypes may have different source genes in terms of resistance to diseases. However, many farmers cultivate modern varieties resulting from national and international breeding program. Previous studies have demonstrated that some of these varieties are not resistant to one or more diseases. Therefore, a rich variety program is an attempt to make an assessment the potential donor of local and exotic varieties of wheat. In this study, yellow rust resistance of Tir wheat has been studied at the molecular level which is a local genotype frequently cultivated in Van Lake Basin in Turkey. As a simple and practical approach, R55 (6AL / 6VS) translocation line that contains yellow rust resistance gene Yr-26 and Near Isogenic Lines which having known the disease resistance genes Yr-1, Yr-7, Yr-3 and Yr-4 were examined using the SSR markers identified by Gatersleben Wheat Microsatellite (Xgwm) and Beltsville Agricultural Research (Xbarc) which is known to be associated with YR resistance genes and closely related to the respective gene regions on the chromosome. Observed rust, surveying was determined as medium sensitive "MS" according to the Cobb scale value. Totally 212 polymorphic bands obtained from the using SSR primers and the mean number of the polymorphic band found as 5.2 for each primer and the polymorphic information content of the evaluated primers varied between 0.37 and 0.41. The local Tir genotypes have found to be closely related to genotypes known having the yr-2 and yr-3b, 4b resistance genes