Muş Salebinin Menşei ve Muş Civarının Orkideleri

Özet

Muş ilinde Hasköy ilçesi Altınova Beldesi civarı ve Bulanık ilçesi civarında salep elde edilişi, elde edilişte kullanılan türler, yöntemleri araştırma amacımızı teşkil etmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda Muş Hasköy ilçesi Altınova Beldesi civarı ve Bulanık ilçesi civarı olmak üzere iki merkezde salep elde edilmektedir. Ayrıca Diyarbakır’da da salep toplandığı araştırmalarımız sonucu ortaya çıkmıştır. Bu merkezlerde salep elde etme yöntemleri ve salep elde etmede kullanılan orkide türleri tespit edilmiştir. Muş Hasköy ilçesi Altınova Beldesi civarı ve Bulanık ilçesi civarında salep karışımındaki parçalı yumrular Dactylorhiza umbrosa, Dactylorhiza iberica‘ya aittir. Yuvarlak olanlar ise Anacamptis palustris, Orchis pseudolaxiflora, Anacamptis coriophora olup, ikisi rizomlu olmak üzere 4 cinse ait 7 orkide türü tespit edilmiştir. Salep elde etmek amacıyla her yıl milyonlarca orkide tahrip edilmektedir. Bu tahribat çayır salebi elde edilen orkide türlerini tehlikeye sokmaktadır.

Abstract

Our aim is to clarify the species used for production of salep, production methods of orchids in Altınova region of Haskoy and Bulanık districts of Muş province. The orchids species were collected from Muş province, Hasköy district around Altınova town and around Bulanık district. Moreover, our research showed that salep is collected from Diyarbakır as well. The methods and the species used to obtain salep in these areas were determined. Segmentary tubers collected from Muş province, Hasköy district around Altınova town and around Bulanık district belong to Dactylorhiza umbrosa, Dactylorhiza iberica. As for The round tubers, they are Anacamptis palustris, Orchis pseudolaxiflora, Anacamptis coriophora. In the area, 7 orchids species were determined. The species belong to 4 orchids genera. Two of the species are rhizomatous. Every year millions of orchids are being destructed to obtain salep. This destruction especially endangers the salep species growing in meadows.