Sitotoksik Kemoterapi Alan Hastalarda Stres Belirtileri ve Düzeyi ile Baş Etme Yöntemleri Arasında İlişki Var mıdır ?

Is There Relationship Between Stress Symptoms, Stress Level and Stress Coping Strategies in Patients Taking Cytotoxic Chemotherapy?

Özet

Amaç: Bu çalışmada, sitotoksik kemoterapi alan hastalarda stres belirtileri ve düzeyi ile baş etme yöntemleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Araştırmanın örneklemini Manisa ilinde bir üniversite hastanesinin kemoterapi ünitesine başvuran 116 hasta oluşturdu. Veriler, Hasta Tanıtım Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Stres Belirtileri Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Sitotoksik kemoterapi alan hastaların Algılanan Stres Ölçeği ile Stres Belirtileri Ölçeği’nden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (r=-0,42 p<0,001). Stres Belirtileri Ölçeği ile Kendine Güvenli Yaklaşım (r=-0,41 p<0,001), İyimser Yaklaşım (r=-0,36 p<0,001), Çaresiz Yaklaşım (r=0,27 p<0,01) ve Sosyal Destek Arama (r=-0,21 p<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlendi. Algılanan Stres Ölçeği ile Kendine Güvenli Yaklaşım (r=0,40 p<0,001), İyimser Yaklaşım (r=0,29 p<0,01), Çaresiz Yaklaşım (r=-0,48 p<0,001), Boyun Eğici Yaklaşım (r=-0.26 p<0,01) ve Sosyal Destek Arama (r=0,28 p<0,01) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptandı. Sonuç: Sitotoksik kemoterapi alan hastalar stres belirtileri içinde en çok yorgunluk, uyku bozuklukları, erken uyanma, sinirlilik-kızgınlık duyguları ve sıkıntı veren düşünceler deneyimlemekte, stresle baş etmek için ise en çok kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yöntemlerini kullanmaktadır. Buna bağlı olarak stresle etkili başa çıkabildikleri söylenebilir.

Abstract

Objective: The aim of the study is to evaluate relationship between stress symptoms, stress level and coping strategies in patients receiving cytotoxic chemotherapy. Methods: Research was carried out with116 patients receiving Chemotherapy in a University Hospital Chemotherapy Unit in Manisa using Patient Information Form, Perceived Stress Scale, Stres Symptoms Scale and Coping Style Scale. Results: A statistically significant correllation was found between Perceived Stress Scale scores and Stres Symptoms Scale scores (r=-0.42 p<0.001). There was a statistically significance correlation between stress symptom scale scores and self-confident approach r=0.40 p<0.001 optimistic approach (r=0.29 p<0.01), helpless approach (r=-0.48 p<0.001), subservient approach ((r=-0.26 p<0.01), and seeking social support (r=-0.21 p<0.05). There was a statistical significance correllation between Perceived Stress Scale and self-confident approach (r=0.40 p<0.001), optimistic approach (r=0.29 p<0.01), helpless approach (r=-0.48 p<0.001), submissive approach (r=-0.26 p<0.01) and seeking social support (r=0.28 p<0.01). Conclusion: Patients receiving cytotoxic chemotherapy mostly experienced fatigue, sleeping disorders, premature waking, feelings of nervousness-anger and distressing thoughts. They mostly used self confident approach, optimistic approach and seeking social support to cope with stress. Accordingly, it can be said that they can effectively deal with stress.