GPS Nokta koordinatlarındaki zamana bağlı değişimlerin analizi ve yorumu: İzmir bölgesinde uygulama

(Analysis and interpretation of temporal change of GPS coordinates: A case study in İzmir region)

Özet

Gelişen teknoloji ile birlikte GPS, son 20 yılın en önemli araçlarından biri haline gelmiştir. İsmi her ne kadar konumlama sistemi olsa da GPS, konum belirlemenin yanında yer kabuğu hareketleri, fay sistemleri, hız alanları ve deformasyonun kinematiği gibi araştırmalarda da kullanılmaktadır. Depreme yönelik çalışmalarda hız alanının ve deformasyonun belirlenmesi için noktaların koordinatlarındaki değişim miktarlarının belirlenmesi gerekmektedir. TUTGA noktaları arasındaki baz uzunluğu 30-50 km arasında olduğundan yerel deformasyon analizi için yetersiz kalmaktadır. Bu amaçla birbirlerine daha yakın noktalardan oluşan yerel ağlar kurularak çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada, bu tür çalışmalarda kullanılabilecek yöntem ayrıntılı olarak verilmiş, İzmir bölgesinde bir çalışma alanı oluşturulmuş ve 1992- 2004 yılları arasında 24 noktada toplam 14 GPS ölçü kampanyasına ait GPS verileri kullanılarak hız vektörleri belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda Karaburun Yarımadasının saat yönünde döndüğü ve 2003 yılında meydana gelen Seferihisar depreminin etkisinin deprem merkezine 15 km den yakın noktalarda maksimum 1.5 cm’ lik bir atımla sınırlı olduğu sonuçlarına varılmıştır.

Abstract

GPS has been one of the most important tools in the last decade together with the developing technology. Its name contains positioning system and GPS is used for global positioning but it is also used for other areas such as fault lines, velocity area, deformation kinematics and earth movements. For deformation analysis and velocity area determination, difference between the point coordinates should be known at the earthquake studies. Since the baselines between the TUTGA points are about 30-50 km, it is not enough for local deformation analysis. For this reason, studies are performed by using local networks which consist of closer points. In this study, a detailed method is given which can be used for similar studies, an area is selected in İzmir region and velocity vectors are determined by using 14 GPS campaign for 24 points between the years 1992 and 2004. As the results of our analyses we found that Karaburun Peninsula is turning clockwise and at the Seferihisar Earthquake occurred in 2003, the displacements at the points closer than 15 km to the earthquake’s origin (center) did not exceed 1,5 cm.