Türk Ulusu nun dans yoluyla temsili: Devlet Halk Dansları Topluluğu

Özet

1975 yılında, devlet eliyle kurulan ilk profesyonel halk dansı grubu olan Devlet Halk Dansları Topluluğu, 80li yıllarda Türkiyede estetik bir model oluşturmuş ve dönemin halk dansı sahnelemelerini derinden etkilemiştir. Topluluk, ulus inşa sürecinde, Halkevleri bünyesinde gerçekleşen ilk sahneleme çalışmaları ile 2000li yıllarda kurulacak olan Anadolu Ateşi, Shaman Dans Tiyatrosu gibi özel profesyonel topluluklar arasında bir geçiş dönemini temsil etmektedir. Topluluk, 1937 yılında Sovyetler Birliğinde Igor Moiseyevin kurduğu Moiseyev Dans Topluluğunun geleneksel dansların stilize ve senkronize yorumunu merkeze alan sahne estetiğini yerelleştirmiştir. Moiseyevin tek vücutmuşçasına dans eden bale eğitimli icracılarının oluşturduğu ihtişamlı hareket korosu, ülkenin farklı bölgelerinden halkların danslarını sunarak, sosyalist cumhuriyetlerin birliği ni temsil ederken; Devlet Halk Dansları Topluluğu daTürk ulusu nu temsil eden koreografiler sahnelemiştir. 80li yıllarda devlet opera ve bale topluluğu koreograflarının çalışmalarıyla stilize dans repertuvarını genişleten topluluk, Türkiyeli seyircilerin hafızasına TRTde yayınlanan gösterileriyle yerleşmiştir. Bir devlet kurumu olarak, Türk ulusunu yurtdışında temsil etmek ve yurtiçindeki sahneleme çalışmalarına yönelik estetik/sanatsal bir model oluşturmak gibi tarihsel misyonlarını tamamlamış olan topluluk; günümüzde sanatsal başarılarından çok, kadro sorunları gibi kurumsal sürekliliğiyle bağlantılı meselelerle gündeme gelmektedir. Birçok kişi topluluğun sanatsal misyonunu tamamladığını ifade etmekte ve devlet bünyesinden çıkarılmasını önermektedir. Bu bağlamda, sahnelenen yakın tarihli iki gösteri, Anadoludan Damlalar ileTürkler , topluluğun günümüzdeki sanatsal düzeyini ve kurumsal sürekliliği koruma çabasını ortaya koymaktadır. Gösteriler ayrıca, homojenleştirilmiş bir Türk ulusu nun temsili vasıtasıyla, topluluğun dans sahnesindeki tarihsel ve siyasal misyonunu sürdürme çabasını gözler önüne sermektedir.

Abstract

Turkish State Folk Dance Ensemble, the first professional folk dance ensemble formed by the state in 1975, represents a landmark in the historical development of folk dance staging in Turkey. Creating an aesthetic model in the 80 s, it represents a transitional phase from the first stage presentations by People s Houses to the formation of professional dance groups like Fire of Anatolia and Shaman Dance Theatre in 2000 s. The Ensemble localized the USSR based Moiseyev Dance Ensemble s aesthetic model which is based on the huge movement choir s synchronized performance of stylized folk dances. Whereas Moiseyev s ballet trained dancers glorious collective body was representing the dances of the peoples of the Soviet Union ; the Turkish equivalent s was representing those of the Turkish nation . The ensemble renewed its repertoire in 80 s, staging new choreographies of the artists from the state opera and ballet institutions. The state TV channel (Turkish Radio Television) broadcasted the ensemble s performances and made them so popular that Turkish audiences still keep those days performances in their visual memory. Currently, many people argue that the ensemble accomplished its historical missions of representing Turkish state and nation abroad and building an artistic model for amateur folk dance groups in Turkey. The problems connected with its institutional continuity and its very aged permanent staff s performative capabilities come into question -rather than its artistic achievements. Many people in artistic circles argue that it should be privatised like former state folk dance ensembles in other countries. In such a context, two of their last performances, Drops from Anatolia and The Turks , reveal both the ensemble e current artistic level and its institutional status. They also demonstrate their will to sustain the historical and political mission of representing a homogenized Turkish nation on stage.