İzmir’de Ev Hizmetlerinin “Yeni Portreleri”: Suriyeli Kadın Göçmenler

Özet

Araştırma çerçevesinde ev hizmetleri sektöründe çalışan sekiz Suriyeli kadın göçmen ve dört ev sahibi işveren ile 2019 yılı Kasım ve Aralık aylarında yarı ya- pılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında; Suriyeli ka- dın göçmenlerin ev hizmetleri sektöründe iş bulma süreçleri, çalışma şartları, çalışma hayatlarında karşılaştıkları zorlukların tahlili gibi temel konu başlıkları analiz edilmiştir. Suriyeli kadınların ev hizmetleri sektöründeki konumlarının di- ğer kadın göçmenler ile ne gibi farklılıklara ve benzerliklere sahip olduğu, araş- tırmada odaklanılan bir diğer konu başlığı olmuştur. Araştırmada Suriyeli kadınların İzmir’de yardımcı ev hizmetlerindeki iş bulma süreçlerinde etnik kökenin önem sahibi olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda çalışmanın verilerine göre Suriyeliler arasında Türkmen etnik kökeninden ol- mak, Türkçe diline hâkim olmak ve hedef ülkedeki mutfak kültürüne hâkimiyet iş bulma sürecinin önemli belirleyenleri arasında yer bulmuştur. Araştırmada Suriyeli kadınların göçmenlerin, sektörde faaliyet gösteren diğer uyruklardaki kadın göçmenlerden farklı olarak yatılı kalarak değil gündelik/günübirlik şekilde çalışmayı öncül kıldıkları tespit edilmiştir. Suriyeli kadınların yoğunluklu olarak; gündelik periyodlarla temizlik, yemek yapma gibi mesai saatleri çerçevesinde gerçekleştirilebilecek görevler ile sektörde varlık gösterme eğilimi taşıdıkları gözlemlenmiştir. Bu durumun gerekçeleri ve sonuçları araştırmada tartışılan konu başlıkları arasında yer almıştır. Bununla birlikte kayıt dışı istihdama tabi tu- tulmanın getirmiş olduğu kırılganlık, hak arama özgürlüğünden mahrum kalma, kendilerine karşı duyulan önyargılar ve düşük ücretli iş kabulü mecburiyeti gibi etmenler Suriyeli kadın göçmenlerce sıklıkla vurgulanan dezavantajlar arasında yer bulmuştur. Çalışmada, ev hizmetleri sektöründe varlık gösteren yeni bir grup olarak Suriyeli kadın göçmenlerin konumları, karşılaştıkları sorunlar ve işveren- ler tarafından talep görme sebepleri incelenmiştir.

Abstract

In November and December 2019 semi-structured interviews were conduc- ted with eight Syrian women migrants that are domestic worker and four host employers within the framework of the research. As a part of the study, main issues such as processes of the job seeking, working conditions and analysis of the challenges faced by Syrian women migrants in the domestic services sector have been analyzed. The differences and similarities of Syrian women’s positions in the domestic services sector with other women migrant are another topic that is focused on in the study. In the study, it has been observed that ethnic origin is important in the employ- ment processes of Syrian women in domestic services in Izmir. In this context, ac- cording to the data of the study, being descended from Turkmen among Syrians, mastering the Turkish language and mastering the culinary culture in the target country have been among the significant determinants of the employment pro- cess. In the present study, it has been determined that Syrian women migrants, unlike women migrants of other nationalities working in the sector, do not stay overnight, but work day-to-day basis. It has been detected that Syrian women have a tendency to be present in the sector with the definition of tasks that can be fulfilled during working hours, such as cleaning and cooking during daily peri- ods. The reasons and consequences of this situation have been among the topics discussed in the study. However, the fragility of being subjected to informal emp- loyment, deprivation of right, the prejudices against them, and the factors such as the obligation to accept low-paying jobs have been among the disadvantages often highlighted by Syrian women migrants. As a new group in the domestic ser- vices sector, the positions of Syrian women migrants, the issue area they endure and the reasons for their preference by employers have been examined.