Dergiler / Tarih Dergisi / 2016 / Sayı: 63
BİR HAYALİN PEŞİNDE YÜZ YIL: KUDÜS VE İSTANBUL ERMENİ PATRİKLİĞİNİ BİRLEŞTİRME ÇABALARI (1650-1750)
- Dergi
- Tarih Dergisi
- Sayı
- 2016 · Sayı: 63
- Sayfa
- 41–88
- DOI
- —
Özet
Ermeni kiliselerinin hiyerarşik yapısına göre İstanbul Patrikliği, Kudüs’ten dahaaltta yer alıyordu; fakat başkentte bulunmasından ötürü Osmanlı Devleti nezdinde,ülkedeki tüm Ermeni cemaatinin temsilcisi olarak kabul edilmişti. İşte bu durum İstanbulErmeni Patrikliği’nin, diğer merkezler üzerinde nüfuz sağlama çabasına nedenolmuştur. Bu bağlamda Kudüs Ermeni Patrikliği’ni İstanbul’a bağlama gayreti, cemaatinruhanîleri arasında uzun yıllar önemli bir hayal (ya da ideal) olarak sürmüştür. Nitekimbu araştırmada, söz konusu bu hayalin yaklaşık yüz yıllık safhası ele alınacaktır. Hususiyle1650’lerden sonra Patrik Yeğyazar’ın faaliyetleri ile Patrik Avedik’in 18. yüzyılınbaşlarındaki riskli teşebbüslerinin, iki kurum üzerinde sebep olduğu yıpratıcı tesirlere,tafsilatlı şekilde bakılacaktır.
Abstract
According to hierarchial structure of Armenian church, Istanbul patriarchate wassituated in a lower rank than Jerusalem patriarchate. However, since Istanbul patriarchatewas located in the capital of the empire, it was admitted as the represantativeof Armenian community. This situation led Istanbul Armenian patriarchate to spreadits infl uence over the other centers. In this context, connecting Jerusalem patriarchateto Istanbul patriarchate became an important dream (or idea) among the spritualleaders of the community for a long time. Thus, a hundred year of this dream willbe handled in this study. Specifi cally, it will be examined in detail that the activitiesof Patriarch Yeğyazar after 1650 and Patriarch Avedik’s risky attempts in the earlyeighteenth century causing negative effect on these two churches.