Belediyelerde şirketleşmenin yararı var mı? Hurafeler ve gerçekler

Özet

Son 25 senede yaşanan liberalleşme politikaları çerçevesinde Türkiye’de belediyelerde pek çok hizmet özelleştirilmiş, özelleştirilmeyenler ise belediyelerin kurduğu belediye şirketleri eliyle yürütülmüştür. Bu uygulamaların gerekçesi olarak ise, belediye hizmet ve ürünlerinin kamu yararı anlayışıyla verilmesinin verimsizliğe yol açtığı, fiyatları yükselttiği, maliyetleri yukarı çıkardığı ileri sürülmüştür. Bu makalede amaç, özellikle 90’lı yıllar sonrasında etkisini gösteren bu uygulamaların sonuçlarını analiz etmek, yorumlayıp değerlendirmektir. Varılan sonuç ise belediyelerde liberalleşmenin hizmetlerde verimliliği, fiyatlarda ucuzlamayı, maliyetlerde ise düşüşü beraberinde getirmediğidir. Aksine, hizmet fiyatları artmış, maliyetler yükselmiş ve belediyeler büyük zarar etmişlerdir. Son zamanlarda Türkiye’de hızla belediye şirketleri kurulmakta ve bu şirketlerin denetimi yapılmamaktadır. Zarar etmelerine karşın belediye şirketlerinin yakın gelecekte sayısının daha da artması ve mevcut borç yükünün de ülke açısından çok daha ciddi bir sorun haline dönüşmesi kaçınılmaz gözükmektedir

Abstract

Within the framework of liberalization policies adopted in Turkey in the last 25 years, numerous municipal services have been either privatized or, have been conducted by municipal companies established by the municipal administrations. Among the rationales cited for such practices is that rendering municipal goods and services with a public interest approach not only leads to unproduc-tivity, but also boosts prices and costs. This article aims to analyze, interpret and evaluate the outcomes öf such implementations, whose effects have become more evident particularly after the 1990s. The results of the analysis indicated that the liberalization in municipalities did not enhance the productivity in services and to reduce costs and prices. On the contrary, services costs and prices have climbed, thus leading to big losses for the municipalities. In recent years, there is a rapid increase in the number of municipal companies, which are not properly monitored and supervised. It seems inevitable that despite these losses, the number of municipal will multiply in the near future and that current debt burden will turn out to be a graver problem for Turkey.