Flow Yaşantı Ölçeğinin Rekreasyonel Etkinliklere Uyarlanmasına Dair Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Validity and Relability Study of Adapting Flow Life Scale to Recreational Activites

Özet

Rekreasyon araştırmalarında sıkça kullanılan içsel motivasyonların önemli bir boyutu olan akış deneyimini ölçebilecek bir aracın, rekreasyonel etkinlikler için değerlendirilerek Türkçe’ye uyarlanması önem teşkil etmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, Csikszentmihalyi’nin (1975, 1987, 1988, 1990) ‘Flow’ teorisine dayanarak Rheinberg ve ark. (2003) tarafından geliştirilmiş ve Almanca orijinal adı ‘Flow Kurz Skala’ (Flow Short Scale) olan ölçeğin İşigüzel ve Çam tarafından (2014) Türkçe uyarlamasını yaptığı Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa formunun rekreasyonel etkinlikler için geçerlik ve güvenirliğini yaparak değerlendirmektir. Araştırmada 281 üniversite öğrencisinden elde edilen veriler ile örneklem büyüklüğü test edilmiş (.84; 2052, 218, p<0,001) ardından yapılan açımlayıcı faktör analizi ile 2 boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Yapılan açımlayıcı faktör analizi doğrultusunda kesme değeri .40 olarak belirlenmiş, toplamda 13 maddeden oluşan ölçüm aracı iki alt boyutta toplanmıştır. Toplam varyansın %51’inin açıklandığı faktör analizi sonucunda .48 ila .80 arasında değişen faktör yükleri elde edilmiştir. Birinci alt boyut için .86 olan iç tutarlılık katsayısı, ikinci alt boyut için .70 olarak belirlenmiştir. Etkinlik tecrübe ölçeğinin toplam iç tutarlılık katsayısı ise .78 olarak saptanmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonrası elde edilen yapının geçerliliğini ve doğruluğunu test etmek üzere doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Test tekrar test sonrası yapılan DFA’nın yapı geçerliliğine kanıt oluşturduğu görülmektedir (RMSEA .083, SRMR 0.72, NFI 0.90, CFI 0.93, NNFI 0.91, x2/df 3.14). Sonuç olarak rekreasyonel etkinliklere katılımda yaşanan akış durumu ve etkinlik tecrübesini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı ortaya koyulmuştur.

Abstract

It is important that a tool that can measure the flow experience, which is an important dimension of the intrinsic motivations frequently used in recreation research, is evaluated for recreational activities and adapted to Turkish. The purpose of study from this point is that; to evaluate the validity and reliability of the Flow Form Scale Short form for recreational activities which is Rheinberg et al. (2003) and the Turkish version of the scale, whose original name is 'Flow Kurz Scale' (Flow Short Scale), was adapted to Turkish by İşigüzel and Çam (2014). In the study, the sample size was tested with the data obtained from 281 university students (.84; 2052, 218, p<0.001), and then a 2-dimensional structure was obtained by exploratory factor analysis. In accordance with the exploratory factor analysis, the cut-off value was determined as .40 and the measurement tool consisting of 13 items in total was collected in two sub-dimensions. As a result of the factor analysis, in which 51% of the total variance was explained, factor loads ranging from .48 to .80 were obtained. The internal consistency coefficient of .86 for the first sub-dimension was determined as .70 for the second sub-dimension. The overall internal consistency coefficient of the efficiency experience scale was found to be .78. Confirmatory factor analysis was performed to test the validity and accuracy of the structure obtained after the exploratory factor analysis. It is seen that CFA performed after test-retest provides evidence of construct validity (RMSEA .083, SRMR 0.72, NFI 0.90, CFI 0.93, NNFI 0.91, x2 / df 3.14). As a result, a valid and reliable measurement tool has been put forward in determining the flow status and activity experience in participating in recreational activities.