II. Meşrutiyet Dönemi’nde Bitlis Vilayeti’nde Karayolları

Özet

Bu makale, II. Meşrutiyet Dönemi’nde (1908-1918) Osmanlı Devleti’nde karayollarının genel vaziyeti içerisinde Bitlis Vilayeti’nde karayollarının durumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bilindiği gibi yollar alt yapı hizmetlerinin temel taşı, bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin en önemli göstergeleridir. Osmanlı Devleti’nde yolların inşasına özellikle 19. yüzyıl ortalarından itibaren önem verilmiş, bir dizi nizamnameler çıkarılarak yolların inşası ve tamiri hususunda önemli düzenlemeler yapılmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi’nde de bu tutum devam ettirilerek yolların inşa edilmesine gayret sarf edilmiş, ancak fevkalade siyasi koşullar, bu koşullar çerçevesinde yolların yapılmasını gerekli kılmıştır. I. Dünya Savaşı’na kadar daha çok umuma müteallik, Savaşla birlikte ise askeri açıdan gerekli olan yolların inşasına çalışılmıştır. Bu genel durum Bitlis Vilayeti’nde de yolların inşa edilmesine yansımış, askeri açıdan yapımının önem arz ettiği yolların inşasına öncelik verilmiştir. Ancak her vilayetin kendi varidatı miktarınca nafia bütçelerinin tanzim edilmesi Bitlis’te vilayet varidatının azlığı sebebiyle yolların inşa edilmesinde büyük zorluklar yaratmıştır. I. Dünya Savaşı’nın yarattığı mali buhran merkezi hükümet tarafından ayrılan tahsisatların yolların inşasına yetecek düzeyde olmasını engellemiş, Bitlis Vilayeti’nde yolların inşası konusunda gösterilen çabalar istenilen düzeyde yol yapımını sağlayamamıştır.

Abstract

This article aims to reveal the state of the highways in Bitlis Province in the general state of the highways in theOttoman Empire during the Second Constitutional Era (1908-1918). As is known, roads are the cornerstone of infrastructure services, and the most important indicators of a country’s level of development. The construction of roads inthe Ottoman Empire was especially important since the middle of the 19th century, and a number of regulations wereissued regarding the construction and repair of roads. This attitude continued during the Second Constitutional Eraand efforts were made to build roads, but the extraordinary political conditions made it necessary to build roads withinthe framework of these conditions. Until World War I, it was mostly attempted to construct public roads, with the war,however, roads that were necessary for military purposes were constructed. This general situation was also reflectedin the construction of roads in Bitlis Province, and priority was given to the construction of roads, of which construction was important from a military point of view. However, due to the fact that public works budgets were arrangedaccording to the amount of each province’s own revenue and the scarcity of the province’s revenue, great difficultieswere experienced in the construction of roads. The financial depression of World War I prevented the fund allocatedby the central government from being sufficient for the construction of roads, and the efforts made in the constructionof roads in Bitlis province were not able to achieve the desired level of road construction.