Dergiler / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2019 / Cilt: 5 - Sayı: 3
Haleb Atabegliği’nin Mısır’ı Feth Etmesinde Esedüddîn Şirkûh’un Rolü ve Kaynaklara Göre İzahı
- Sayfa
- 490–502
- DOI
- —
Özet
Tarihin kritik dönemlerinde elde ettikleri başarılarla, isimlerini tarihe mal etmiş müstesna şahsiyetler vardır. Haleb Zengî Atabegliği’nin ordu kumandanı Esedüddîn Şîrkûh da bunlardan biridir. Çünkü Kudüs Haçlı Krallığı’nın baskı ve tehditlerine rağmen Nûreddîn Mahmûd’u Mısır’a yapılacak sefer konusunda ikna etmeyi başaran Şîrkûh’tur. Ayrıca bu sefere beraberinde katılması için ısrar ettiği yeğeni Salaheddîn Eyyûbî’nin gelecekte Kudüs Fatihi olarak tanınmasını sağlayacak tarihsel zeminin hazırlayıcısı da yine Esedüddîn Şîrkûh’tur. Onun cesaret ve girişkenliği hemen her olayda açığa çıkmaktadır. Suriye’nin Kuzey ve Güney istikametlerinde sıkıştırılan ve dar bir sahil şeridinde yaşamaya mahkûm edilen Haçlıların Mısır gibi stratejik bir alanda gerçekleştirecekleri hâkimiyet, özelde Haleb Zengîlerini genelde ise bütün İslâm Dünyası’nı büyük bir tehlike ve tehdit altında bırakabilirdi. Bu makalenin amacı; Haçlıların İslâm Dünyası aleyhine Mısır üzerinden gerçekleştirmek istedikleri plan ve projelerin, Haleb Zengî Atabegliği’nin ordu kumandanı Esedüddîn Şîrkûh’un cesaret ve yeteneği sayesinde nasıl etkisiz kılındığını ortaya koymak ve Mısır’ın alınmasındaki rolü ve sonuçlarını kaynakların ışığında değerlendirmektir.
Abstract
In the critical periods of history there are exceptional figures who attribute their names to history by the successes they achieved. Asad al-Din Shirkuh, the military commander of the Zangid Atabeg State is one of them. Because in spite of the pressure and menace from the Crusader Kingdom of Jerusalem, the one who convinced Nur al-Din Mahmud about the campaign to Egypt was Shirkuh himself. In addition he was the one who insisted his nephew Salah al-Din Ayyubi’s participation to the campaign and prepared the historical base in which Salah al-Din would be recognized as the conquerer of Jerusalem. His courage and entrepreneurship emerge almost in all events. A possible dominance of crusaders, who have already been compressed in the South and North directions of Syria and forced to live in a narrow coast line, on a strategic area such as Egypt might have left specifically Aleppo Zangids and in general all the Islamic World under danger. The aim of this article is to show how the plans and projects of crusaders against Egypt and the Islamic World were neutralized thanks to Asad al-Din Shirkuh’s ingenuity and caurage. Also this article aims to assess the role of Shirkuh in the conquest of Egypt and its results under the light of historical sources.