Dergiler / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2018 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Mehmet Fazlı Güleç ve İran’da Yaşayan Azeri Türkleri ile İlgili Raporu

Mehmet Fazli Güleç and His Report Regarding Azeri Turks Living in Iran

Sayfa
109–125
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, Mehmet Fazlı Güleç’in biyografisi hakkında genel bilgiler verildikten sonra O’nun Birinci Umumi Müfettişlik Başmüşaviri olarak görev yaptığı 1934 yılında İran’da yaşayan Azeri Türkleri hakkında kaleme aldığı rapor üzerinde durulmuştur. Bu raporun, raporu hazırlayan Mehmet Fazlı Güleç’in bu sırada Birinci Umumi Müfettişlik bünyesinde çalışan bir bürokrat olması dışında müfettişlikle bir ilgisi yoktur. İlk defa bu çalışmada tam metin olarak yayımlanan bu rapor gerek Mehmet Fazlı Güleç’in düşünce dünyasına gerekse bu dönem İran’da yaşayan Azeri Türkleri’nin durumuna ışık tutması açısından önemli bir kaynak niteliğindedir. Çalışmada ortaya konan bir diğer husus, bahsi edilen raporda ortaya atılan düşünceler ile bu dönem Türkiye-İran ilişkiler arasında böyle bir sorunun olup olmadığıdır.

Abstract

This study gives general information about the biography of Mehmet FazlıGüleç and touches on the report prepared by him on Azeri Turks living in Iran in 1934, when he served as the Principal Consultant of the First Public Inspection. This report has nothing to do with the inspection, except that Mehmet FazlıGüleç, who prepared the report, was a bureaucrat working within the body of First Public Inspectorate meanwhile. This report, published in full text for the first time in the present study, is an important source for shedding light on not only Mehmet FazlıGüleç’s world of thought, but also Azeri Turks living in Iran in given period. Another issue raised in this study is to examine whether there is such a problem in Turkey-Iran relationships within the light of the ideas put forward in the report.

Anahtar kelimeler: Mehmet Fazlı Güleç, Türkiye-İran İlişkileri, Birinci Umumi Müfettişlik