Dergiler / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2019 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Halil Edhem Ve “Bibliyografya (Amida)” İsimli Çalışması Üzerine

On Halil Edhem and His Study that Named “Bibliyografya (Amida)”

Sayfa
449–460
DOI
—

Özet

Halil Edhem (Eldem), Osmanlı döneminden Cumhuriyet’e geçiş sürecinde etkili olan önemli ilim adamlarından biridir. Sadrazam İbrahim Halil Paşa’nın oğludur. Müze-i Hümâyun müdür yardımcılığı ve müdürlüğü görevlerinde bulunmuş, birçok eser kaleme almıştır. Tarihî eserlere ilgi duymuş ve bu konu ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Cumhuriyet döneminde de çeşitli devlet görevlerinde çalışmış, TBMM’de iki dönem milletvekilliği görevini yürütmüş ve 1938’de de vefat etmiştir. Fazla ilgi görmemiş olmasına rağmen önemli bir isimdir. Çalışma alanı oldukça geniş olan Halil Edhem, kendisini Anadolu coğrafyasının tarihî mirasını açığa çıkarmaya adamıştır. Çalışmada Halil Edhem’in hayatı kısaca ele alınacak, ardından da Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmuası’nda 1914 yılında neşrettiği “Bibliyografya (Amida)” isimli çalışması inceleme konusu edilecektir. Bu çerçeve içerisinde sözü edilen metin Latin harflerine aktarılacak, daha sonra da metnin önemine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır.

Abstract

Halil Edhem (Eldem) is one of the most important writers in the transition from the Ottoman period to the Republic. He was the son of the Grand Vizier Ibrahim Halil Pasha. He worked as an assistant manager and director of the Müze-i Hümâyun and wrote many works. He was interested in antiquities and made studies on this subject. During the Republican Era, he worked in various governmental positions, served as a member of parliament for two terms and passed away in 1938. Although not much attention is an important name. Halil Edhem, who has a wide range of interests, is dedicated to revealing the historical heritage of Anatolian geography. In this study, the life of Halil Edhem will be briefly discussed, and then his work titled “Bibliography (Amida)” that published in 1914 in the Journal of Târîh-i Osmânî Encümeni will be examined. Within this framework, the mentioned text will be translated into Latin letters and then an overall evaluation will be made on the importance of this text.

Anahtar kelimeler: Halil Edhem, Âmi, Amida, Diyarbakır, Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmuası