Harf İnkılâbı Üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Çıkan Tartışmalar Ve Karşıt Görüşler

Debates and Opposing Views in the Turkish Grand National Assembly on the Letter Revolution

Özet

Harf İnkılabı tartışmaları Osmanlı Devleti’nde Tanzimat’ın ilanı sonrasında başlamıştır. Arap harfleri bazı Türkçe sesleri çıkarmakta yetersiz olmuştur. Arap harfleriyle okuma yazma zor olduğundan ıslah edilmesi ya da tamamen kaldırılması gerektiği söylenmiştir. Çoğu Osmanlı aydını harflerin ıslahı fikrinde birleşmiştir. Enver Paşa, bu soruna “Enveri” yazısı adını verdiği Arap harflerinde bazı düzenlemeler yaparak soruna çözüm bulmaya çalışmıştır. Cumhuriyet’in ilanı sonrasında da Harf İnkılabı tartışmaları devam etmiş; mecliste sesler yükselmeye başlamıştır. İnkılabı destekleyen ve karşı çıkanlar meclis dışında da basın yoluyla düşüncelerini ifade etmişlerdir. Mustafa Kemal Atatürk, bu tartışmaları yakından inceleyerek zamanın ve şartların olgunlaştığı bir dönemde Harf İnkılabını gerçekleştirmiştir. Harf inkılâbının gerçekleştirilmesi okur-yazar oranının artması, basın yayın hayatının canlanması, toplumun çağdaşlaşması, kültürel değişimin hızlanması ve millet bilincinin yerleşmesinde de etkili olmuştur.

Abstract

The discussions on alphabet revolution started in Ottoman Empire after Tanzimat. Arabis alphabetwas adapted to Turkish language but reading and writing was faced with many problems. After then, thisissue was started to be discussed by entellectuel people. Firstly, in 1862, Münif Pasha dealt with the alphabet issue at conference in “Cemiyet-i İlmiyeyi Osmaniye”. He put forward that letters should be arrangedto read-write the easier than arabic alphabets. Some intellectuel people on the other hand, say that arabicletters need to be completely removed the others come to the conclusion that the letters should be arrenged.When Ittihat and Terakki is effective, Enver Pasha tried to find a solution to this problem by making somearrengements in the alphabet with the alphabet called “Enveri” . Alphabet discussions stopped during I.World War and Kurtulus War but discussions over letter reform contiuned after proclomation of the republic. Especially in 1924 the speech of Sukru Saracoglu about letter reform brought again on the agenda.Discussions started at TBMM. The supporters and opponents over alphabet reform expressed their viewsthrough press outside TBMM. They published various articles and books on this topic, Examining thesedebates closely, Mustafa Kemal Atatürk put the Revolution into practice when the conditions were met.The implementation of reform had been influential in the increase of literate rate, the revival of media, themodernization of society, the acceleration of cultural change and the establishment of nation consciousness.The aim of this article is to reveal the discussions on letter reform, which has been exacerbated by the declaration of the republic from the Tanzimat period, and to gain a new perspective.