Türkiye’deki İllerin Etkinliklerinin Sosyo-Ekonomik Temel Göstergelerle Veri Zarflama Analizi Kullanarak İncelenmesi

Özet

Veri Zarflama Analizi (VZA), doğrusal programlama modeline dayalı parametrikolmayan bir analiz yöntemidir. VZA çoklu girdi ve çıktıyı işleyerek karar verme birimlerinin görelietkinliğini ölçebilen matematiksel programlama tabanlı bir tekniktir. Bu çalışmada, öncelikle VeriZarflama Analizi’nin matematiksel yapısı, uygulama aşamaları ve analizde en yaygın kullanılanCCR ve BCC modelleri tanıtılmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’deki illerin sağlık, eğitim, ekonomi vebanka alanında sosyo-ekonomik göstergeler ile etkinliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.Verileri çalışmaya uygun bulunan 81 ilin etkinliğini ölçmek için Veri Zarflama Analizi yöntemikullanılmıştır. Bu analizde sağlık, eğitim ve banka alanlarında çıktı yönelimli CCR modeli,ekonomi alanında ise çıktı yönelimli BCC modeli kullanılmıştır. Modellerin çözümünde VeriZarflama Analizi programı olan EMS (Efficiency Measurement System) kullanılmıştır.Çalışmanın sonucunda etkin olan iller bulunup ve etkin olmayan iller için referans değerleribelirlenmiştir. Sağlık, eğitim, ekonomi ve banka alanlarında illerin etkinlikleri grafik ilegösterilmiştir.