Köfte Örneklerinin Pişirme Süreci, Kimyasal Bileşimi ve İçeriğinin Heterosiklik Aromatik Amin Oluşumu Üzerine Etkisi

Effect of Cooking Procedures, Chemical Composition and Ingredients of Meatballs on Heterocyclic Aromatic Amine Formation

Özet

Amaç: Heterosiklik aromatik aminler (HAA) pişmiş besinlerde ng/g düzeyinde bulunan, et ve balığın 150°C üzerinde pişirilmesi ile oluşan potansiyel besin kaynaklı mutajendir. Bu çalışmada, köfte örneklerinin heterosiklik aromatik amin içeriğinin belirlenmesi ve HAA oluşumunu etkileyen etmenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankarada toplu beslenme yapılan kurumlardan toplanan köfte örneklerinin 2-amino-3-metilimidazo[4,5-f]kinokzalin (IQx), 2-amino-3-metilimidazo[4,5-f]kinolin (IQ), 2-amino-3,8-dimetilimidazo[4,5-f]kinokzalin (MeIQx), 2-amino-3,4-dimetilimidazo[4,5-f]kinolin (MeIQ), 2-amino-3,4,8-trimetilimidazo[4,5-f]kinokzalin (4,8-DiMeIQx), 2-amino-3,7,8- trimetilimidazo[4,5-f]kinokzalin (7,8-DiMeIQx), 2-amino-1-metil-6-fenilimidazo[4,5-b]piridin (PhIP), 2-amino-9H-prido[2,3-b]indol (AαC) ve 2-amino-3-metil-9H-pyrido[2,3-b]indol (MeAαC) içerikleri Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Köfte örneklerinde IQ (1.02 ng/g), PhIP (0.99 ng/g) MeIQ (0.79 ng/g), MeIOx (0.55 ng/g), AαC (0.43 ng/g) farklı düzeylerde saptanmıştır. IQx (0.12 ng/g), 7,8-DiMeIQx (0.09 ng/g), 4,8-DiMeIQx (0.10 ng/g) ise eser miktarda belirlenmiştir. HAA oluşumuna etki eden etmenler olarak pişirme süresi ile MeIQx (p<0.01), MeIQ (p<0.05) ve PhIP (p<0.01) arasında, köftelerin çiğ yağ yüzdesi ile MeIQ arasında pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca, köftelere eklenen kırmızıbiber ile MeIQx (p=0.05) ve PhIP (p<0.01) arasında negatif ilişki saptanmıştır. Sonuç: Köfte örneklerinde farklı düzeyde HAA saptanmış, IQ, PhIP ve MeIQ en fazla bulunan HAAlar olarak belirlenmiştir. Ayrıca pişirme süresi, köftelerin yağ yüzdesi ve köftelere kırmızıbiber ekleme HAA oluşumuna etki eden etmenler olarak belirlenmiştir.

Abstract

Aim: Heterocyclic aromatic amines (HCAs) are potent food mutagens at ng/g levels in cooked foods formed during cooking of meat and fish at temperatures above 150°C and the aim of this study was to determine HCA contents of meatball samples and investigate the factors that affect HCA formation. Material and Methods: 2-amino-3-methylimidazo[4,5-f]quinoxaline (IQx), 2-amino-3-methylimidazo[4,5-f] quinoline (IQ), 2-amino-3,8-dimethylimidazo[4,5-f]quinoxaline (MeIQx), 2-amino-3,4-dimethylimidazo[4,5-f]quinoline (MeIQ), 2-amino- 3,4,8-trimethylimidazo[4,5-f]quinoxaline (4,8-DiMeIQx), 2-amino-3,7,8-trimethylimidazo[4,5-f]quinoxaline (7,8-DiMeIQx), 2-amino-1-metil- 6-phenylimidazo[4,5-b]pyridrine (PhIP), 2-amino-9H-pyrido[2,3-b]indole (AαC) and 2-amino-3-methyl-9H-pyrido[2,3-b]indole (MeAαC) contents in meatball samples obtained from mass catering in Ankara were analyzed by High Performance Liquid Chromatography (HPLC). Results: IQ (1.02 ng/g), PhIP (0.99 ng/g) MeIQ (0.79 ng/g), MeIOx (0.55 ng/g), AαC (0.43 ng/g) were detected at various levels in meatball samples. On the other hand IQx (0.12 ng/g), 7,8-DiMeIQx (0.09 ng/g), 4,8-DiMeIQx (0.10 ng/g) were determined at trace levels. As the factors that affect HCA formation, positive correlations were found between cooking time and MeIQx (p<0.01), MeIQ (p<0.05) and PhIP (p<0.01) level. In addition, negative correlations were found between red pepper and MeIQx (p=0.05) and PhIP (p<0.01) level. Conclusion: Varied levels of HCAs were determined in meatball samples, IQ, PhIP and MeIQ were major HCAs in this study. Cooking time, fat percentage of meatballs and added red paper amount were also found effective factors for HCA formation.