Seçme, Seçilme ve Serbest Siyasi Faaliyette Bulunma Hakkı Bakımından Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme

A Review within the Scope of Individual Application to the Constitutional Court in Terms of Right to Vote, to Be Elected and to Engage in Political Activity

Özet

Seçme, seçilme ve serbest siyasi faaliyette bulunma hakkı siyasal demokrasinin gerçekleştirilmesi için varlığı zorunlu şartlardan biri olup hem İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde hem de Anayasa'nın çeşitli hükümlerinde güvence altına alınmıştır. 2010 yılındaki anayasa değişikliği ile bireysel başvuru mekanizması hukukumuza girmiştir. Bu mekanizmanın kabul edilme amaçlarından biri Türkiye aleyhine İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi önüne getirilen dosya sayısını azaltmaktır. Bu sebeple seçme, seçilme ve serbest siyasi faaliyette bulunma hakkı bakımından bireysel başvurunun amaçlandığı doğrultuda işlev görüp görmediğini incelemek bir gerekliliktir. Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 67. maddesinde düzenlenen seçme, seçilme ve serbest siyasi faaliyette bulunma hakkına ilişkin sayıca çok fazla olmasa da hakkın farklı boyutlarına ilişkin bireysel başvuru kararları vermiştir. Bu çalışmada bireysel başvuru aşamasında gündeme gelebilecek İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa'daki hakka ilişkin düzenlemeler arasındaki uyum sorunları ortaya çıkarılmaya çalışılmış, Anayasa Mahkemesinin çalışmanın yapıldığı tarihe kadarki süreçte vermiş olduğu bireysel başvuru kararlarında hakkın korunmasına ilişkin yaklaşımı değerlendirilmiştir

Abstract

Right to vote, to be elected and engage in political activity is one of the conditions sine qua non to put political democracy into practice and it is guaranteed under both European Convention of Human Rights and the Constitution. Individual application mechanism was introduced to our law within the constitutional amendment in 2010. One of the objectives of adoption of this mechanism is to reduce the number of cases against Turkey before the European Court of Human Rights. Therefore, it is necessary to review whether individual application mechanism functions in accordance with that objective. Constitutional Court has awarded judgments on individual applications that are not so many in number but related to divergent aspects of the right to vote, to be elected and to engage in political activity guaranteed under the article 67 of the Constitution. In this study, it is aimed to reveal the probable compliance problems between the regulations of European Convention of Human Rights and the Constitution, and also it is reviewed the approach of the Constitution Court to protection of these rights mentioned in terms of its judgments in individual applications that are awarded by the time this study was done.