Determination of temporal changes in land uses in Hasanlar Dam basin

Hasanlar baraj havzasında arazi kullanımındaki zamansal değişimlerin belirlenmesi

Özet

The impact of human activities on nature is increasing day by day along with changing patterns of land use. These changes also influence the level of the expected function of natural ecosystems. Therefore, for the purposes of meeting the needs of a growing population for ecosystem services at optimal levels, it is important to understand and control the factors that affect land use and to control the changes in land use according to the objectives. The aims of this study were to determine land-use patterns in Hasanlar Dam basin per period, analyze the temporal changes in land use according to area, and determine the reasons for the changes in the basin by digitizing the maps of the basin area belonging to the period between 1986 and 2010. Forest land-use patterns were categorized into the following six groups: forest, (deciduous, coniferous, mixed, and degraded), forest gaps, hazelnut, agriculture, pasture, and other areas. The forest area that was 64,843 ha in 1986 had declined to 62,709 ha in 2010. Hazelnut areas covering an area of 3,636 ha in 1986 were represented as agricultural areas in the 2010 stand maps. The agricultural areas that were 8,925 ha in 1986 increased to 15,420 ha in 2010. The pasture areas comprising 267 ha in 1986 decreased to 19 ha in 2010. Other areas decreased from 1,302 ha to 825 ha between 1986 and 2010. Through the Melen project, water is being transported to İstanbul from Hasanlar Dam. Therefore, since changes in the land-use pattern in the Hasanlar Dam basin may affect both water efficiency hydrologically and the quality of water, it is necessary to monitor the changes in forest, agriculture, pasture, forest soil, and other areas and also the changes in the demographic structure. In addition, it must be ensured that these changes cause the minimum impact on water yield and quality.

Abstract

İnsanların doğa üzerindeki etkileri gün geçtikçe artmakta ve arazi kullanım biçimleri değişmektedir. Bu değişimler, doğal ekosistemlerden beklenen fonksiyonların düzeyini de etkilemektedir. Bu nedenle artan nüfusun ekosistem hizmetlerine yönelik gereksinimlerinin optimal düzeyde karşılanabilmesi için arazi kullanımında etkili faktörlerin anlaşılması ve değişimlerin amaçlar doğrultusunda kontrol edilmesi önemlidir. Bu çalışmada, Hasanlar baraj havzasının 1986-2010 yıllarına ait meşcere haritaları, bilgisayar ortamında sayısallaştırılarak, dönemler itibariyle arazi kullanım biçimleri belirlenmeye, arazi kullanımındaki zamansal değişimler alansal olarak hesaplanmaya ve değişimin sebepleri belirlenmeye çalışılmıştır. Arazi kullanım biçimleri orman (yapraklı, ibreli, karışık, bozuk), orman toprağı, fındıklık, ziraat, mera ve diğer alanlar olmak üzere 6 gruba ayrılmıştır. Orman alanları 1986’da 64 843 ha iken 2010 yılında 62 709 ha’a gerilemiştir. Fındık alanları 1986’da 3 636 ha’lık bir alana sahipken 2010 yılı meşcere haritalarında ziraat alanları içerisinde gösterilmiştir ve 1986 yılında 8925 ha olan ziraat alanları 2010 yılında 15 420 ha’a yükselmiştir. Mera alanları 1986’da 267 ha iken 2010’da 19 ha’a gerilemiştir. Diğer alanlar 1986-2010 yılları arasında 1302 ha’dan 2010’da 825 ha’a gerilemiştir. Melen projesi ile Hasanlar barajından İstanbul’a su taşınmaktadır. Dolayısı ile Hasanlar barajı havzasındaki arazi kullanımının değişmesi hidrolojik olarak hem su verimini hem de su kalitesini etkileyebileceğinden orman, ziraat, mera, orman toprağı, diğer alanlar ve demografik yapıdaki değişimlerin izlenmesi, su verimi ve kalitesinin bu değişimlerden en az şekilde etkilenmesinin sağlanması gerekmektedir.