Dergiler / Beslenme ve Diyet Dergisi / 2013 / Cilt: 41 - Sayı: 2

Çocukların Beslenme Alışkanlıklarının, Besin Seçimlerinin ve Obezite Durumlarının Değerlendirilmesi

Assessment of the Children’s Nutrition Habits, Food Preferences and Obesity Status

Seray KABARAN,Seyit M. MERCANLIGİL

Sayfa
115–123
DOI
—

Özet

Amaç: Bu çalışma, çocukların besin seçimlerinin belirlenmesi, cinsiyete göre besin seçimlerinde oluşan değişikliklerin saptanması, genel beslenme alışkanlıklarının ve obezitenin değerlendirilmesi amacı ile planlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 10-17 arasında değişen 82 çocuk (40 erkek ve 42 kız) alınmıştır. Çocukların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi ölçümleri alınmış, beden kütle indeksleri (BKİ) hesaplanmıştır. BKİ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşa ve cinsiyete göre belirlenen persentiller ile değerlendirilmiştir. Genel beslenme alışkanlıklarının belirlenmesinde anket formu kullanılmıştır. Besin tercihleri 107 besini içeren besin çeşitliliği formu ile sorgulanmıştır. Bu besinleri deneyip denemedikleri sorularak, besinlere 1-5 arasında puan vermeleri istenmiştir. Bulgular: Çocukların %28.0’inin sık sık öğün atladıkları ve en sık atladıkların öğünün kahvaltı olduğu belirlenmiştir. On-13 yaşındaki erkeklerin %17.5’i, kızların %7.2’si, 14-17 yaşındaki erkeklerin %15.0’i, kızların %4.7’si aşırı kilolu/hafif şişmandır. Erkek ve kız çocukların denedikleri besinlerin ortalama sayıları arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). Kızların sebzelere (salatalık, domates, havuç, marul, kabak, karnabahar, beyaz lahana, brüksel lahanası, brokoli, pancar, semizotu, asma yaprağı) verdikleri puanların erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Erkeklerin kızlara göre sucuk, pastırma, döner/İskender, lahmacun, kolalı içecekler ve enerji içeceklerine verdikleri puanların daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Küçük yaşlarda obezitenin yüksek oranda gözlenmesi, ilerleyen yıllarda genç nüfusta obezite prevalansının artabileceğini göstermektedir. Çocukların besin seçimlerinin belirlenmesi, obezitenin engellenmesi ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasına yönelik önlemler alınabilmesi için gereklidir. Bu nedenle çocuklara kahvaltı öğününü atlama gibi hatalı beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesine ve öğünlerde sağlıklı besinlerin tercih edilmesine yönelik beslenme eğitimleri verilmelidir.

Abstract

Aim: This research was planned to determine the children’s food preferences, to identify the differences on food preferences according to gender, and to evaluate the general nutrition habits and obesity status. Subjects and Methods: In this research, a total of 82 students (40 boys and 42 girls) between the ages of 10-17 were included. Children’s body weight, height, waist circumference measurements were taken and body mass index (BMI) was calculated. BMI was evaluated with World Health Organization (WHO) percentiles according to age and gender. A questionnaire was applied to determine general nutrition habits. Food preferences were investigated with food diversity form with 107 food items. By asking whether they tried those foods or not, they were asked to score the foods between 1-5. Results: It was found that 28.0% of the children were frequently skipping meals and that breakfast was the most frequently skipped meal. A total of, 17.5% of the males and 7.2% of the females between 10-13 years, 15.0% of the males and 4.7% of the females between 14-17 years were overweight. There was no difference between the tried number of foods according to gender (p<0.05). It was found that females gived higher scores than males to the vegetables (such as, cucumber, tomato, carrot, lettuce, cauliflower, cabbage, brussels sprout, broccoli, beet, pursley, grape leaves) (p<0.05). It was determined that males gived higher scores to sausages, cured spiced beef, döner/İskender kebab, Turkish pizza, coke and energy drinks than females (p<0.05). Conclusion: A high rate of obesity at young ages demonstrated that the prevalence of obesity among the young population may increase in future years. Determination of food choices were required in order to provide against obesity and bring healthy eating habits. Therefore nutrition education about correction of wrong eating habits such as skipping breakfast, and preference for healthy foods at meals should be given to the children.