BOMBAY ŞEHBENDERİ ALİ GALİP BEY'İN HİND ADALARI İLE İLGİLİ İZLENİMLERİ

Özet

XIX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan şehbenderlikler kısa sürede hem dünyanın değişik yerlerine yayılmış hem de yapısal ve işlevsel birçok değişikliğe uğrayarak uluslararası diplomasimizin önemli bir parçası olarak Osmanlı Devleti yıkılıncaya kadar önemli hizmetler vermiştir. "Devlet-i Aliye'nin reaya ve tüccarının her türlü işine yardım ederek, devlet-i âliye bayrağının hürmet ve itibarının sağlanması" amacıyla tayin edilen şehbenderler, bulundukları yerlerde Osmanlı Devleti'ni temsil etmişlerdir. Bu çalışmada, belgelere göre, 1886 tarihi itibarıyla Bombay'da Başşehbenderlik yapmış olan Ali Galip Bey'in Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden elde edilen layihası irdelenmiştir. Bölgenin coğrafyasını yakından bilen Ali Galip Bey, bölge ile ilgili önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca II. Abdülhamit'in özellikle Müslümanların ağırlıkta bulundukları alanlarda uyguladığı Pan-islamist politikası hakkında da bilgi aktarmaktadır.

Abstract

Consulates (Şehbenderliks), which emerged in the beginnings of 19th century, both expanded to different places on earth and served until the end of Ottoman Empire as a signicant part of international diplomacy by changing structurally and functionally. Consuls, who were appointed with the purpose of “providing respect and dignity of the ag of Devlet-i Aliyye by helping all affairs of the people and merchants of Devlet-i Aliyye”, represented Ottoman Empire where they went. In this research, the layiha (written statement, petition), which was taken from Prime Ministry Ottoman Archive, of Ali Galip Bey who was the rst consul in Mumbai in 1886 is examined. Ali Galip Bey who knew the geography well gives important information. Moreover, he provides information about Pan-Islamist policy of Abdulhamid the Second which was applied in mostly Muslimpopulated places.