YÜKSEK DÜŞÜLÜ DOLUSAVAKLARDA SU YÜZÜ PROFİLLERİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİYLE BELİRLENMESİ

Özet

Beton ağırlık ve silindirle sıkıştırılmış beton (SSB) barajların dolusavakları ekonomik nedenlerle genellikle gövde üzerine inşa edilirler. Yüksek düşü ve eğimlere sahip baraj dolusavaklarında oluşanyüksek hızlı akımların serrbest su yüzü profillerinin belirlenmesi, dolusavak tasarımı ve hidrolik karaktersitiklerinin belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. Baraj tipi ve mansap şartları dikkate alınarak belirlenen tasarım debilerine göre teorik ve ampirik yaklaşımlarla elde edilen su yüzü profilleri uygulama projesi öncesi genelde hidrolik model deneylerine tabi tutularak test edilir ve tasarımın son şekli verilir. Bununla birlikte, özellikle düşünün ve yüksek eğimin etkili oldğu dolusavaklarda tasarımda önem arz ettiği düşünülen her bir husus için gerekli deneysel ve teorik çalışmalar yapılmalıdır. Günümüzdeki gelişmiş sayısal model teknikleri, deneysel çalışmalarla birlikte ya da işin aciliyeti bakımından bazen deneysel çalışmalara alternatif olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada muhtemel maksimum taşkın debisi altında yüksek düşülü ve yüksek eğimli bir SSB barajın dolusavağındaki akım profilleri hesaplamalı akışkanlar dinamiği (HAD) kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar deneysel sonuçlarla karşılaştırılmış ve çok iyi bir uyum elde edilmiştir. Böylece bu tür projelerin hidrolik model çalışmalarının yanında sayısal modellerin de avantajları tartışılmıştır.