Dergiler / Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi / 2007 / Cilt: 14 - Sayı: 3
Olumlu Ergen Gelişiminde Ebeveyn/Akran İlişkilerinin Önemi
- Sayfa
- 157–166
- DOI
- —
Özet
Amaç: Psikoloji yazını incelendiğinde, ergen davranışlarıyla ilgili araştırmaların çoğunlukla olumsuz sosyal davranışlara yoğunlaştığı, olumlu sosyal davranışların ve bu davranışları ortaya çıkaran etmenlerin görece ihmal edildiği görülmektedir. Ergenlerin çoğu bu geçiş sürecini mutluluk, huzur ve güven duyguları içinde geçirmektedir. Bu noktada geçiş sürecini başarıyla atlatan ergenleri, bu dönemde sıklıkla zorluklar yaşayan ergenlerden ayıran önemli bir özellik ergenlerin hem ebeveynleriyle hem de akranlarıyla oluşturdukları ilişkilerin niteliğidir. Bu gözden geçirme çalışmasında olumlu ergeri gelişimine katkıda bulunan etmenlere (özellikle ebeveyn/akran ilişkilerine) ve bu etmenler arasındaki aracı/yönlendirici ilişkilere değinilmektedir. Yöntem: Ergenlerin olumlu gelişimini ele alan yurtiçi ve yurtdışı veri tabanları (ULAKBİM, ISI-WEB, SCIENCE DIRECT, EBSCOHOST, PSYCH-INFO) taranmıştır. Sonuçlar: Ergen-ebeveynlakran ilişkileri ve olumlu ergen gelişimi arasındaki ilişki, çok boyutlu ve çok yönlü olarak ele alınmıştır. Gözden geçirilen araştırma sonuçları olumlu ergen gelişiminde güvenli ebeveyn ve akran ilişkilerinin önemini göstermektedir. Tartışma: Gözden geçirilen çalışmaların çoğunda er gen-ebeveyni akran ilişkilerinin doğası araştırmacılar tarafından iki yönlü tanımlanmasına karşın genellikle tek yönlü incelenmektedir. Ayrıca çoğu araştırmada ebeveynlerin her çocuğa benzer şekilde davrandığı farz edilmekte ve ebeveynliğin gelişimsel bir süreç olduğu göz ardı edilmektedir. Dahası, her ne kadar demokratik ebeveynlik stilinin evrensel olarak avantajları ortaya konmuşsa da özellikle yetkeci ebeveynliğin kültüre ve duruma özgü biçimde işlevsel olabileceği unutulmamalıdır.
Abstract
Objective: When the psychology literature had been examined, it was seen that the studies about adolescent social behaviors were mainly stressing anti-social behaviors rather than the prosocial ones. Most of the adolescents live this transmission period with feelings of happiness, comfort and confidence. A critical difference between the adolescents who had overcomed this transition period and who had experienced difficulties, was the quality of the relationships between adolescents and their parents/ peers. In this review, various factors which contribute to positive adolescent development and the moderator/mediator relationships between these factors were discussed. Method: National and international data bases (ULAKBİM, ISI-WEB, SCIENCE DIRECT, EBSCOHOST, PSYCH-INFO) was reviewed about positive adolescent development. Results: The relationship between adolescents and their parents/ peers has been handled as multi-dimensional and multi-directional. The study results which have been reviewed indicated that secure adolescent/peer relationships were critical for positive adolescent development. Discussion: Although in many of the reviewed studies the nature of relationships between adolescents and their parents/peers had been defined as reciprocal, they had usually been studied as unidirectional. Besides, parents had been supposed to behave similarly to each offspring and the developmental nature of parental process had been ignored. Furthermore, albeit the advantages of authoritative parenthood had been manifested, it has to be recognized that authoritarian parenthood could have been functional depending on cultural and contextual variables.