BELLEK ÇALIŞMA KILAVUZU VEYA “UNUTULANLAR, UNUTANLARI ASLA UNUTMAZLAR!”

Özet

Yaklaşık kırk yıldır yeni ve farklı bir sosyal bilimler yöntemiymiş gibi karşımızda duran bellek çalışmaları, belli bir hatırlama nosyonundan hareketle yürütülmeye çalışılmaktadır. Bireyin ve/veya kurumun hafızasında taşıdığı her şey paralel bir bellek sorunu olarak ele alınmaktadır. Sosyal bilimlerde “bellek” kavramının oluşumuna zemin hazırlayan süreç belirsiz gibi görünmektedir; bunda muhakkak bellek alanını herkesin kendi beklentisine göre doldurması önemli bir rol oynamaktadır. Bir çalışma şekli olarak ele alınırsa bellek "türleri" (bireysel/kişisel ve kolektif bellek), esasen “hatırlama” biçimlerinden hareketle geliştirilmiştir. “Batı” düşünce geleneğinin hatırlama biçimlerini ele alışları, “geçmiş” düşüncesinin birçok farklı unsur ve bağlamın zaman anlayışına dayanmasından hareket eder. Edebiyat ile ilgili geçmiş, hatırlama ve bellek okumaları da Batı düşünce geleneğinin geldiği son noktadan hareketle yapılmaktadır. Bellek sorununda belleği bireysel bağlamda ele alan Bergson; kolektif bağlamda ele alan Halbwachs, sosyal bağlamda ele alan Burke, kültürel bağlamda ele alan Assmann’ın çalışmaları paralelinde sosyal bilimlerde geniş bir bakış açısının da kazanması gereken mekanizmalar alt metinde irdelenmiş olacaktır.

Abstract

Memory studies existing a s i f i t w as a new and d ifferent method o f s ocialsciences and literature since approximately forty years is tried to beundertaken by a certain notion of remembrance. All the storage of theindividuals and/or institutions are considered as a parallel memory problem.In the social sciences the process to the formation of the conception “memory"seems to be uncertain. The past, history and memory readings about TurkicWorld moves also from the point of Western thought. In this article, inaddition to the contents of notions of remembering, it will be discussedwhether all forms of remembrance can be evaluated as a matter of memory.The differences of the view of past constituting the concept of memory fromthe knowledge and idea of individual past will be revealed. There will be anoverall argument about different kinds of memory types that are developedindividually-collectively and culturally. The term memory discussed in thelight of two basic theories, both individual and collective; and discussed in thecontext of past. It has been found that the individual memory theory has aninfluence on the understanding of individual or personally perceivedexperiences over time, and the collective memory has an effect on the socialperception of the experiments. On memory problem Bergson’s addressingindividual context; Halbwachs’s addressing the collective context, Burke’sthe social context, Assmann’s cultural context will be discussed. Thesemechanisms or contexts also will be elaborate in line the sub-text as thefolkloric perspective.

Anahtar kelimeler: Bellek, Geçmiş, Hatırlama, Kolektif Bellek, Kültürel Bellek