Kara Seyyidî-i Hamîdî ve zihnî varlık Risâlesi:

Kara Sayyede-i Hamîdî and the risalah of mental existence: Critical edition and evaluation

Özet

Bu makalede, Kara Seyyidî-i Hamidî’nin Risâle fi’l- Vücûdi’z-Zihnî (zihnî varlık) adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesi yapılmıştır. Müellifin takip ettiği sıraya bağlı kalarak, Risaledeki görüşler sistematik biçimde yeniden ifade edilmiş, Farabi ve İbn Sina’nın görüşlerine atıf yapılarak yorumlanmıştır. Adı geçen risalede, Kara Seyyidî, kelamcıların zihni varlığı reddetmeleri karşısında, onu ispatlamayı ve onlara karşı savunmayı amaçlamıştır. Eş’arî kelamcılarına göre, sadece dış dünyadaki objektif varlıklar vardır; zihinî varlıklar yoktur. Filozoflar ise bir zihni varlık alanının bulunduğunu ileri sürerler. Onlara göre, külli mefhumlar, mahiyetleri oluşturur ve nesnelerden soyutlanarak elde edilir. Külli olan mahiyetlerin kavramsal düzeyde birbirlerinden farklı oldukları söylenemez. Ancak dış dünyadaki somut varlıkların birbirlerinden farklı oldukları söylenebilir. Kara Seyyidî kavram oluşturma, bilginin nesnesiyle uygunluğu ve önermelerin doğruluğu ve yanlışlığı üzerinde durur. Ona göre, zihnî varlık problemi, felsefî olarak, varlık ile mahiyet arasındaki ilişki bağlamında ele alınacak bir konudur.

Abstract

This article examines the critical edition and evaluation of the work called “mental existence” (Risalah fi’l-vucudi’z-zihnî) of Kara Sayyede-i Hamîdî. Adhering to the order followed by the author, it is restated opinions in Risalah, it is interpreted with reference to the views of Al-Farabi and Ibn Sina. In his risalah, Kara Sayyede, seeks to prove and defend the mental existence against muslim theologians who rejected it. According to the Ash’ari theologians, there is only objective existence in the external world, no mental existence. But philosophers argue that there is an area of mental existence. According to them, universal concepts constitute the quiddities and are abstracted from objects. Universal quiddities can not be said to be different from each other in conceptual level. However, external concrete beings can be said to be different. Kara Sayyede focuses on the concept formation, and the correspondence between knowledge and its object, and also the truth and the falsity of propositions. Again according to him, the problem of mental existence is, philosophically, an issue to be handled in the context of relation between existence and quiddity.