Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Niteliği ve Türleri

Özet

2018’de yürürlüğe girecek Anayasa değişikliği, yürütmenin düzenleyici iş- lemleri konusunda önemli değişiklikler içermektedir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi- nin kapsamı ve sınırları üzerinde en çok tartışılan konulardan biridir. Bilindiği gibi, kararname yürütmenin bireysel ve düzenleyici işlemlerinin genel adıdır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanının bireysel işlemlerinin de genel düzenleyici nitelikteki işlemlerinin de adı kararnamedir. Öncelikle, Anayasa’da düzenlendiği şekliyle, asli nitelikteki Cumhur- başkanlığı kararnamelerinin, Cumhurbaşkanının bireysel işlemlerinden ve türev nite- likteki düzenleyici işlemlerinden farkı ortaya konmuştur. Ardından, Cumhurbaşkanının asli yetki kullanacağı Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin türleri belirlenmiştir. Dört maddede Cumhurbaşkanının mahfuz düzenleme yetkisi olduğu ileri sürülmüştür. An- cak, bu yetki istisna olduğu için dar yorumlanmalıdır. Diğer Cumhurbaşkanlığı kararna- melerinin anayasal sınırları konusunda da özellikle “münhasıran kanunla düzenlenme- si öngörülen konular” ifadesi üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada, Cumhurbaşkanlığı kararnamesine ilişkin hükümlerin, henüz uygulanmadan, tarihsel, sözel, sistematik ve teleolojik yorum yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Abstract

The constitutional amendment, which will come into force in 2018, contains significant changes on the legislative power of the President. As it is known, the decree is the general name of the individual acts and regulations of the executive. So, all the acts of the President are called “decree”. First, the differences between the acts of President are examined (individual acts, secundum legem regulations and decrees prescribed by constitution). Then the types of presidential decrees prescribed by constitution are classified. The first type replaces emergency decrees and the second type replaces decrees having the force of law, aside some differences. And, as for the third type, it is argued that the President received an exclusive authority on certain matters (art:104/9, 106/11, 108/4, 118/6). However, this authority is an exception and must be interpreted restrictively. This study aims to analyze the provisions of the Constitution concerning presidential decrees by using different methods of interpretation.