Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2014 / Cilt: 2 - Sayı: 40
İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YALANCI PARADOKSU VE HOCAZADE BURSEVÎ"NİN "HALLU MAĞLATATİ"L-MÜSEMMÂTİ Bİ"L- CEZRİ"L-ESAMM" ADLI RİSALESİ
- Sayfa
- 167–213
- DOI
- —
Özet
Bu makalede "yalancı paradoksu"nun bir problem olarak İslam düşüncesinde ortaya çıkışını açıklamak ve onu çözmeye yönelik ileri sürülen bazı görüşleri analiz etmek amaçlanmıştır. Yalancı paradoksu, -Söylediğim bütün söz yalandır/yanlıştır? formunda dile getirilmiştir. Böyle bir cümle bir haber cümlesidir ve bu cümlede doğruluk ile yanlışlık birleşmektedir. Paradoks da iki çelişik iddianın bir cümlede birleşmesinden kaynaklanmaktadır. Yalancı paradoksunun tarihsel gelişimi ile birlikte Hocazade Bursevî'nin Hallu Mağlatati'l-Müsemmâti Bi'l-Cezri'l-Esamm adlı risalesinde paradoksu sunuşu ve çözme tarzı tahlil edilmiş ve değerlendirilmiştir. Hocazade eserinde hüküm ile hükmün durumu arasında bir ayrım yapmış, -doğrudur? veya -yanlıştır? gibi yüklemli cümlelerin problematik yapısını tartışmış ve sonunda yalancı paradoksunun kesinlikle çözülebilir olduğunu iddia etmiştir.
Abstract
This article aimes to explain the emergence of -liar paradox? as a problem in the Islamic thought and to analyze some ideas put forward for solving it. The liar paradox was expressed in the form of -All I'm saying is a lie/false?. Such a sentence is a declarative sentence (habar) and in this sentence truth and falsity are together. The paradox occurs from the conjuction of the two contradictory assertions in a sentence. Together with the historical development of the liar paradox, Hodjazada Bursawi's (d. 893/1488) presentation and solving the paradox in his work called Hallu Mağlatati'lMusammâti Bi'l-Cazri'l-Asamm is analyzed and evaluated. Hodjazada have made a distinction between the judgment and the status of judgment in his work, and discussed the problematic structure of statements with predicates like -is true? or -is false?, and finally, claimed the liar paradox is certainly solvable.