1:25.000 Ölçekli Ulusal Arazi Örtüsü/Kullanımı Sınıflandırma Sistemi ile HGK TOPOVT Veritabanının Karşılaştırılması

The Comparison of 1:25.000 Scale National Land Cover/Use Classification System with GCM TOPOVT Database

ELİF SERTEL,Nebiye MUSAOĞLU,Gülşah ALP,Irmak YAY ALGAN,ŞİNASİ KAYA,Bekir YÜKSEL,Altan YILMAZ

Özet

Yer yüzeyini kaplayan arazi örtüsü/kullanımı sınıflarının ve bu sınıfların mekânsal dağılımlarının güncel durumunun belirlenmesi ve zaman içerisinde meydana gelen değişimlerin incelenmesi; ekonomik, ekolojik, sosyal, askeri ve daha bir çok alanda gerçekleştirilen çalışmalar için önemli bir temel oluşturur. Bu amaçlarla kullanılacak Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı (AÖ/AK) haritalarının kendi içlerinde tutarlı olabilmesi için belirli standartlara uygun olarak üretilmesi gerekmektedir. Farklı ülkeler ve kuruluşlar tarafından çeşitli ölçeklerde AÖ/AK sistemleri tasarlanmıştır. CORINE (Coordination of Information on the Environment) 1990 yılından beri ülkemizin de aralarında bulunduğu Avrupa birliği üyeleri ve aday üyeleri tarafından bölgesel ölçekte her türlü çevresel politikanın belirlenmesi amacı ile başarıyla kullanılan 3 seviyeli ve 44 sınıflı 1:100.000 ölçekte bir AÖ/AK haritalama sistemidir. Ulusal ve yerel ölçekte ise hem kullanılan verinin çözünürlüğü hem de sonuç haritaların ölçeği sebebi ile yeterli tematik detaya sahip olmadığı için, ülkemizin ihtiyaçları dikkate alınarak İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından CORINE 3. Seviyenin 75 sınıflı 4. Seviyeye genişletilmesiyle oluşturulmuş ulusal bir AÖ/AK haritalama sistemi geliştirilmiştir. Bu önerilen yeni sistem, seçilen pilot bölgede; Harita Genel Komutanlığı tarafından ulusal ölçekte sivil ve askeri amaçlarla üretilen 1:25.000 ölçekli topoğrafik haritalara altlık teşkil eden Türkiye Topoğrafik Vektör Veritabanı (TOPOVT) verileri ile karşılaştırılarak, iki veri tabanının hem hazırlanması hem de kullanılması esnasındaki ortaklık-farklılık potansiyeli değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, iki veritabanının sahip olduğu temel farklılıklar ve ortaklıklar ortaya çıkarılarak, önerilen ulusal sistemin özellikle tarım ve orman sınıflarında TOPOVT sistemini besleyebileceği, ulusal sistemin üretilmesinde kullanılan verinin TOPOVT’ye özgü sınıfların üretilmesinde de destek sağlayabileceği belirlenmiştir. İki sistemin uyumlu yönlerinin birbirlerine aktarılabilir olmasının gelecekte hem hazırlanma bütçesi/personel ortaklığı hem de sonuç ürünlerin ortak analiz edilebilmesi açısından ülkemize önemli katma değer sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

Detection and investigation of land cover/use classes which covers the Earth’s surface, their spatial distribution and changes throughout time, creates a foundation for many economic, social and military applications and studies. Land cover/ Land use (LC/LU) maps used in such areas should be created with certain standards in order to be reliable and consistent. LC/LU systems with various scales are designed and used by different countries and organizations. CORINE (Coordination of Information on the Environment) is a LC/LU mapping system used by members and candidates of European Union including our country since 1990 for the determination of regional environmental policies. It has 3 levels, 44 classes with a scale of 1:100000. However, for national and local purposes, it does not have the thematic depth required due to the resolution of source data and the scale of resulting maps. Thus, a national LC/LU mapping system was designed by Istanbul Technical University regarding our country’s needs by expanding CORINE 3rd level to 4th level with 75 classes. The proposed system is compared with TOPOVT maps of General Command of Mapping (GCM) in a selected area. Similarities and differences of these systems are evaluated and the potential of their joint use and if possible, joint generation is investigated. Results show that, proposed national system can feed TOPOVT classes, especially in forest and agricultural areas. Also, main satellite data which will be used to create national system can also be used to support generation of classes specific to TOPOVT system. Compatibility of these two systems could be very beneficial for Turkey in the future since it could mean a joint use of budget/personnel and enriches analysis opportunities