Effect of vegetation patch size on selected chemical properties of soils under semiarid climate conditions

Yarı kurak koşullarda bitki grubu büyüklüğünün bazı toprak kimyası parametrelerine etkisi

Özet

This study aimed to investigate effects of vegetation patches of different sizes on selected chemical characteristics of soil. The study was carried out in a semiarid region of Central Anatolia. Based on average diameter of the canopy, vegetation patches in the site were divided into three groups: 0–4 meters (m) (small), 4–8 m (medium), and >8 m (large). Soil samples were collected from under the patch canopy and near the canopy at the topsoil. The soil samples were mixed, and one subsample was taken as a representative of each patch size. A total of 20 subsamples for the small, 14 for the medium-sized, and 14 for the large patches were collected. The soil samples were analyzed for electrical conductivity, pH, potassium, calcium, magnesium, phosphorus, total nitrogen, and total carbon. Results showed that patch size had a significant effect on the phosphorus and total nitrogen contents of the topsoil. Topsoil around the large patches had significantly greater phosphorus content 0.03 grams/liter (g/L) than small (0.01 g/L) and medium-sized (0.01 g/L) patches. Similar to phosphorus values, the topsoil around the large patches had significantly greater total nitrogen content (0.70%) than the topsoil around the small (0.62%) and medium-sized (0.60%) patches. Since both nitrogen and phosphorus nutrients are important elements for early plant growth and survival, large patches should not be cleared from the sites during the land rehabilitation works due to their positive impacts on the topsoil under fragile landscape conditions in the semiarid regions.

Abstract

Bu çalışma, farklı büyüklükteki bitki örtüsü gruplarının toprak kimyası üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla İç Anadolu’nun yarıkurak özelliklerini temsil eden Çankırı bölgesinde gerçekleştirilmiştir. İncelenen toprak kimyası parametreleri, elektriksel iletkenlik, pH, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, toplam azot ve toplam karbon’dur. Bitki örtüsü grupları, tepe tacı çapının büyüklüğüne göre 0-4 metre (m) (küçük), 4-8 m (orta) ve > 8 m (büyük) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Toprak örnekleri tepe tacının hemen altından ve tepe tacının çapı kadar uzağından olmak üzere 10 cm derinliğinde üst topraktan üçer örnek olarak alınmış ve bu toprak örnekleri her bitki örtüsü büyüklüğünü temsil etmek üzere karıştırılarak tek bir genel örnek haline getirilmiştir. Toplamda, küçük bitki grupları için 20, orta ve büyük bitki grupları için 14’er adet genel toprak örneği oluşturulmuştur. Sonuçlar, bitki gruplarının büyüklüğünün üst topraktaki fosfor ve toplam azot üzerinde etkili olduğunu, diğer parametreler üzerinde ise istatistiki anlamda herhangi bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Büyük bitki gruplarından alınan toprak örneklerindeki fosfor miktarı 0,03 gram/litre (g/L) ile orta (0,01 g/L) ve küçük (0,01 g/L) bitki gruplarından alınan örneklerden yüksek çıkmıştır. Toplam azot miktarı da büyük bitki gruplarından alınan örneklerde (%0,70), orta (%0,60) ve küçük (%0,62) bitki gruplarından alınan toprak örneklerindekinden önemli ölçüde yüksek çıkmıştır. Hem azot hem de fosfor bitki gelişiminde ve yaşamında önemli besin elementleri olduğundan, sonuçlar yarıkurak koşullarda yapılacak rehabilitasyon çalışmalarında büyük bitki gruplarının toprakların azot ve fostor içeriğine yaptıkları pozitif etkiden dolayı temizlenmeyerek sahada bırakılmalarının uygun olacağını göstermektedir.