Kadın Homososyalliğinin Dönüşümü ve Refet Romanında Kadın Dostluğu

Özet

Bu makalede on dokuzuncu yüzyıl sonu ve yirminci yüzyıl başında kadın homososyalliğineilişkin dönüşen söylemler üzerinde durulduktan sonra, Fatma Aliye’nin Refet (1898) romanıincelenecektir. Bu dönemde erkek entelektüeller kadın homososyalliğini cehaletle, gerikalmışlıkla ve kadın homoerotizmi ile özdeşleştirirken kadınlar, hetero-romantik aşk vearkadaşlığa dayalı evlilik idealinden, erkek dostluğundan ve vatansever yoldaşlıkdüşüncesinden olduğu kadar akrabalık ve hane içi bağlardan öğeler alarak yeni bir dostlukkavrayışını şekillendiriyordu. Fatma Aliye, Refet’te heteroseksüel evlilikten kaçmayı mümkünkılacak, hiyerarşik kadın homososyal bağlarıyla hem süreklilik içinde hem de onlara alternatifoluşturacak, kadın dostluğuna dayalı bir kadın kamusallığı tanımlamıştır. Erkek karakterlerinneredeyse yok hükmünde olduğu romanda, öğrenme ve eğitimle, manevi ve tinsel birliktelikletanımlanan bir kadın dostluğu tahayyül edilmektedir.