Dergiler / Güvenlik Stratejileri Dergisi / 2016 / Cilt: 12 - Sayı: 24

Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Rusya Federasyonu-İran İlişkileri

Russian Federation–Iran Relations in the Post-Cold War Era

Sayfa
29–70
DOI
—

Özet

Bu makalenin amacı Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Rusya Federasyonu (RF) ile İran arasındaki ilişkileri özellikle askerî, güvenlik, ekonomi ve enerji boyutları temelinde ele almaktır. Makalede öncelikle iki ülke arasındaki güvenlik ilişkileri tarihsel olarak ele alınmış ve bu başlık altında askerî ilişkilere kısaca değinilmiştir. Özelikle 2012 yılından sonra dünya gündemini meşgul eden/etmeye devam eden Suriye meselesi ile iki ülke ilişkilerinin daha da kuvvetlendiği vurgulanarak bunun sebepleri ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Ekonomi ve enerji alanında gelişime açık olan ilişkilerdeki temel çatışma noktalarının ise Hazar’ın Statüsü konusu ve Avrupa, Türkiye ve Balkanlar gibi pazarlarda başat enerji tedarikçisi olma talebi olduğu belirtilmiştir. İran’ın nükleer çalışmalarında büyük katkısı olan RF’nin İran ile 2015 Temmuz’unda imzalanan ve nükleer sorunu diplomatik yollarla çözme yolunu açan anlaşma sonrasında hem kazanımları olacağı, hem de endişe duyduğu noktalar olduğu vurgulanmıştır. Makalede son olarak Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) kapsamında iki ülke ilişkileri ele alınmıştır. Sonuç olarak, makale RF ve İran’ın bulundukları bölgede çatışan çıkarlara sahip olmalarına rağmen ortak işbirliği konularında yakınlaşmalarını sürdürecekleri tezini savunmaktadır

Abstract

The purpose of this article is to analyze the relations between Russian Federation (RF) and Iran in the Post-Cold War Era in terms of military, security, economic and energy aspects. Firstly, security relations between the two countries are described historically and military relations are discussed briefly. By emphasizing that the relations between two countries were further strengthened due to the Syrian issue which has occupied and will continue to occupy the world agenda especially after 2012, the reasons of this issue are studied in detail. It is stated that the fundamental conflict points are the status of the Caspian Sea and demand of the dominant energy supplier in markets such as Europe, Turkey, and Balkans within the scope of the relations which are open for improvement in the field of economy and energy. It is also emphasized that the RF, which has great contributions to the Iran’s nuclear work, will have benefits but also have some points of concern after the agreement solving the Iran nuclear issue diplomatically, signed in July 2015. Finally, the relations between RF and Iran within the scope of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) are discussed. As a consequent, this article claims that the RF and Iran will continue to approach each other in mutual cooperation areas, despite having conflicting interests in the region.

Anahtar kelimeler: Rusya Federasyonu (RF), İran, İran Nükleer Çalışmaları, Hazar’ın Statüsü, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)