Büyüme Ortamının Kredi Kullanım Eğilimine Etkisi: Türk Bankacılık Sektörüne Yönelik Bir Değerlendirme

The Effect of Economic Growth On The Credit Usage Tendency: An Evaluation For The Turkish Banking Sector

Özet

Bankacılık sektörünün piyasalara sunduğu krediler ile üretimin artması, yeni yatırımların gerçekleşmesi ve sermaye birikimine katkı sağlaması gibi süreçler neticesinde kredilerin ülkelerin ekonomik büyümelerine yaptığı ya da yapması gereken katkılar literatürde birçok çalışmaya konu olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, literatürde sıklıkla raporlanan bir bulgu olmasına rağmen oldukça az çalışılan, krediler ve büyüme arasındaki çift yönlü nedensellik ilişkisini, büyümenin krediler üzerine etkisi açısından ele almaktır. Çalışmada Georgy-Hansen yapısal kırılmalı eşbütünleşme modeli kullanılmıştır. 2006-2019 dönemi için gerçekleştirilen analizde toplam kredi hacmi, ticari krediler, küçük esnaf kredileri ve bu serilere ilişkin yabancı para cinsinden değerler bağımlı değişkenler olarak belirlenmiştir. Bağımsız değişkenler ise EUR ve USD kurları, GSYİH ve GSYİH logaritmik değişim değişkenleridir. Yapısal kırılmalara göre bölümlere ayırılmış araştırma bulgularına göre, pozitif yönlü büyümenin bulunduğu piyasa ortamında, banka kredileri kullanımı artış eğilimi göstermektedir. Öte yandan büyümenin negatif olduğu, daralma veya kriz dönemlerinde, yabancı para cinsinden alınan ticari kredilerin olumsuz etki yarattığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular ışığında Türkiye’de ticari işletmelerin yabancı para cinsinden kullandıkları kredilerde aşırı risk iştahı sergiledikleri ve bunun sonucunda risklere karşı aşırı duyarlı hale gelerek döviz kuru oynaklığının arttığı dönemlerde büyümeyi frenledikleri sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract

Contribution of the bank credits through the investment and the economic growth of the markets have been extensively covered in the literature. The aim of this study is to analyze the frequently reported but rarely analyzed bidirectional nature of causality between these two variables. With this purpose, the effects of economic growth on the commercial credits has been analyzed for the period between 2006 and 2019 using the Georgy-Hansen structural fractured cointegration model. Total credit volume, commercial loans, small tradesmen loans and foreign currency values for these series were determined as dependent variables. The independent variables are the EUR and USD exchange rates, the GDP and the logarithmic change in GDP. According to the findings of the research, which are divided into sections according to structural breaks, economic growth has an impact on commercial credit usage. However, this relationship is only significant when economy is in positive growth trend. Additionally, during the periods of crisis, debt usage in foreign currency is less preferred. In light of these findings, it is argued that the Turkish companies demonstrate an excessive risk appetite for foreign currency denominated loans, which exposes companies to high levels of currency risk which curbs the economic growth during periods of high foreign exchange rate volatility.