Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2006 / Cilt: 16 - Sayı: 1
Ekmeklik buğdaylarda (Triticum aestivum L.) bazı tarımsal karakterlerin uyum yeteneklerinin belirlenmesi
- Sayfa
- 26–41
- DOI
- —
Özet
Sekiz buğday genotipi ve bunlardan elde edilen yarım diallel 28 Fi melezi 2002-2003 ekim yılında Bornova'da, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarımsal uygulama ve araştırma alanında yetiştirilmiştir. Ölçülen tarımsal ve kalite özellikleri Griffing tipi analiz metoduna göre değerlendirilerek populasyonun genetik yapısı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Araştırmada Cumhuriyet (1), Kaşifbey (2), Ziyabey (3), Marmara (4), Basribey (5), Malabadi (6), Yüreğir (7) and Seri-82 (8) genotipleri kullanılmıştır. Ebeveynler ve Fi bitkileri tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamak olarak Bornova ekolojik koşullarında yetiştirilmiştir. Denemeden elde edilen sonuçlara göre analiz edilen - özellikler içerisinde bitki boyu, başak boyu ve 1000-tane ağırlığı genel kombinasyon yeteneği bakımından başak boyu özelliği ise özel kombinasyon yeteneği değerleri bakımından istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Bitki boyu, başak boyu ve 1000-tane ağırlığı özelliklerinin eklemeli gen etkisi altında, bitkide kardeş sayısı özelliğinin ise eklemeli olmayan gen etkileri altında olduğu tespit edilmiştir. Bitki boyu ve başak boyu özellikleri için Cumhuriyet-75 genotipi; bitkide kardeş sayısı özelliği için Ziyabey genotipi; 1000-tane ağırlığı özelliği için Cumhuriyet-75 ve Ziyabey genotipleri en yüksek genel kombinasyon yeteneği değerleri göstermişlerdir. İncelenen özellikler içerisinde bitki boyu için Ziyabey x Malabadi melez kombinasyonu; başak boyu için Basribey x Seri-82 melez- kombinasyonu; bitkide kardeş sayısı için Ziyabey x Basribey melez kombinasyonu ve 1000-tane ağırlığı için Marmara x Yüreğir ve Cumhuriyet x Marmara melez kombinasyonları en yüksek özel kombinasyon yeteneklerine sahip melezler olmuşlardır.
Abstract
This study was conducted to determine superior general and specific combining ability of twenty eight F; hybrid obtained from half diallel crosses of eight wheat genotypes. In the research, Cumhuriyet (I), Kaşifbey (2), Ziyabey (3), Marmara (4), Basribey (5), Malabadi (6), Yüreğir (7) and Seri-82 (8) genotypes were used. Fi plant and their parents were tested in randomized completed block design with three replications at Bornova ecological conditions. Data were examined by Griffing analysis method. According to the results, the variance of general combining ability were statistically significant for the traits, plant height, spike height, 1000-kernel weight while specific combining ability was statistically significant for the trait only spike height. The traits plant height, spike height, 1000-kemel weight were under control of additive gene effects. However, the trait tiller number per plant was concluded non-additive gene effects. It has been determined that Cumhuriyet -75 genotype in plant height; Cumhuriyet -75 genotype in spike height; Ziyabey genotype in tiller number per plant; Cumhuriyet -75 and Ziyabey genotypes in 1000-kernel weight have had the highest general combining ability effects. As a result of exatninig specific combining ability, Ziyabey x Malabadi cross combination for plant height; Basribey x Seri-82 cross combination for spike height; Ziyabey x Basribey cross combination for number of tiller per plant; Marmara x Yüreğir ve Cumhuriyet x Marmara cross combinations for 1000-kernel weight had the highest specific combining abilities.