FIKHÎ İHTİLAFLARDA İSNADSIZ RİVAYETLERİN ROLÜ: SÜBHÂNEKE DUASINDAKİ ,,VE CELLE SENÂÜKE" ÖRNEĞİ

THE ROLE OF NARRATIONS IN JUDICAL DISPUTES WHICH DON"T HAVE ANY ISNAD: THE CASE OF WA JALLA THAN?UKE IN SUB?ÂNAKA PRAYER

Özet

Sübhâneke duası, Hz. Peygamber"in namazda Fâtiha sûresinden evvel okuduğu dualardan olup Hanefîler ve Hanbelîler mezkûr duanın namazda okunmasını tercih etmişlerdir. Temel hadis kaynaklarında, Resûlüllah"ın ve sahâbenin içinde ,,ve celle senâüke" ifadesinin geçtiği şekliyle Sübhâneke duasını namazda okuduklarına dair birkaç rivayet varsa da bunların isnadsız olarak nakledildikleri görülmektedir. Bununla birlikte hadis eserlerinde Sübhâneke duasından başka, içinde bu ifadenin geçtiği iki farklı dua daha nakledilmektedir. Meşhur rivâyetlerde ,,ve celle senâüke" ifadesinin Sübhâneke duasında yer almamış olması sebebiyle bu duanın mezkûr ifadeyle birlikte namazlarda okunup okunamayacağına dair tartışmalar Hanefî fıkıh kitaplarında yer almış, fakihler bu hususta birbirinden farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Ekseriyetin görüşüSübhâneke duasının ,,ve celle senâüke" ibaresi olmaksızın bütün namazlarda okunması yönündedir. Diğer taraftan normal namazlardan ziyade, bir duadan ibaret olduğundan cenaze namazlarında mezkûr duaya bu ifadenin eklenebileceği görüşü, bilhassa ilmihallerde ve uygulamada adeta bir zorunluluğa dönüşmüştür. Bu çalışmada söz konusu duanın temel hadis eserlerindeki keyfiyeti ile Hanefî fakihlerin namazlarda okunup okunmaması hakkındaki görüşleri, hadis ve fıkıh kaynakları dikkate alınarak değerlendirilecektir.

Abstract

"Sub??naka" is one of the prayers (du?) of the Prophet recited by him before S?rat al-F?ti?ah in his all prayers (sal?t), and ?anaf? and ?anbal? jurists preferred to be recited it in ?al?t before F?ti?a. In the basic hadith sources, there are a few narrations indicating that the Prophet and his Companions recited "this du?" including the expressing of "wa jalla than?uke", but these narrations were transmitted without any chain (isn?d). However, ?ad?th books transmitted two different prayers apart from Sub?ânaka which include the statement "wa jalla than?uke". According to the famous narrations about Sub?ânaka prayer, it doesn"t include "wa jalla than?uke", therefore it was discussed by Hanafi scholars and these discussions took place in their books whether it should be recited in ?al?t along with "wa jalla than?uke", and jurists put forward different views. Nevertheless, the majority of jurists held the opinion that Sub?ânaka must be recited with "wa jalla thanâuka" in all prayers. On the other hand, the view regarding this expression can be added in the funeral prayers, because the funeral prayer is just a prayer rather than ?al?t. But this view turned into almost a necessity and application especially in catechism (ilmi??l) books. In this study, therefore we will study the situation of the mentioned du? in basic hadith books and the views of ?anaf? jurists on whether it should be recited in the prayer, by considering the sources of ?ad?th and fiqh.