Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2007 / Cilt: 17 - Sayı: 2

Ayçiçeğinde (Helianthus annuu L.) tane veriminin oluşumunda rol oynayan önemli verim öğelerinin katkı oranlarının belirlenmesi

The determination of (Helianthus annuus L) contribution rates of yield traits on constituting of seed yield in sunflower

Sayfa
35–50
DOI
—

Özet

Araştırma, Edirne koşullarında ayçiçeğinde önemli 8 verim öğesi ve yüksek ve düşük tane verimi arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla, 1999-2004 yılları arasında yapılmıştır. Çalışmada, kurak şartlarda kurulan 102 verim denemesinde kontrol olarak yer alan ve Türkiye de en fazla ekilen Sanbro ayçiçeği çeşidi kullanılmıştır. Yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda, ayçiçeğinde verimin oluşmasında, incelenen verim öğelerinin düşük verimlerde yüksek verimlere nazaran daha belirleyici rol oynadığı, verime en fazla etkili verim öğesinin ise, tane doldurma periyodu olduğu belirlenmiştir. Kabuk ve yağ oranı, tane doldurmada ve bitki boyunda düşük ve yüksek verimde benzer trendler elde edilirken, diğer öğelerde birbirinin tersine eğilimler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; yüksek verim için ayçiçeği hibritlerinin, 140-160 cm arasında bitki boyuna, % 25 ten az kabuğa ve uzun tane doldurma dönemine sahip olması gerekir.

Abstract

The research was conducted in Edirne conditions in 1999-2004 to determine the relationships between 8 important yield traits and low and high yield in sunflower. Sanbro sunflower hybrid which existed as standard in 102 yield trials conducted in dry conditions and has the highest market share in Turkey was used in this study. Yield traits played more vital role in forming seed yield in lower performance than higher amounts. The grain filling period had highest contribution to form seed yield among examined yield traits based on correlation and regression analysis in the research. Similar trends was determined in husking rate and oil content, grain filling period and plant height, but in other traits reverse inclinations was observed. As results; sunflower hybrids should have 140-160 cm plant height, less than 25 % husk content and longer grain filling period to get higher seed yields.

Anahtar kelimeler: hibritler,Helianthus annuus,tane verimi,verim ögeleri,ayçiçeği,regresyon analizleri