Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2008 / Cilt: 18 - Sayı: 1

Pamukta (Gossypium hirsutum L.) bazı kantitatif karakterlerin kalıtımı

Inheritance of some quantitative traits in cotton (Gossypium hirsutum L.)

Sayfa
16–29
DOI
—

Özet

Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin standart pamuk çeşitlerinden biri olan Maraş 92 (P1) ile erkenci bir Bulgaristan çeşidi olan Chirpan 603 (P2) pamuk çeşitlerinin melezlenmesi sonucunda oluşturulan F1, F2, BCP1 ve BCP2 generasyonlarında bazı kantitatif özelliklerin kalıtımını incelemek ve bu karakterlerdeki genetik varyasyonu araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada aileler üzerinden yapılan varyans analizleri genellikle anaya bağlı (maternal) etkilerden ziyade çevresel etkilerin daha önemli olduğunu göstermiştir. Basit eklemeli dominant model (m, [d], [h] ) yetersiz kalmış, allelik olmayan interaksiyonların varlığı kabul edilmiştir. Generasyon ortalamaları üzerindeki genetik etkiler tamamlayıcı tip allelik olmayan interaksiyonların (epistasi) varlığını gösteren iki genli interaksiyon modelleri ile açıklanabilmiştir. Çalışmada D (eklemeli), H (dominant) ve E (çevresel) gibi ikinci derece (varyans) istatistikler tahmin edilmiş, dar anlamda kalıtım derecesi (h2n), F2 gerilemesi, F2 sapması, heterosis ve heterobeltiosis değerleri belirlenmiştir. Dar anlamda kalıtım derecesi koza sayısı özelliği için erken generasyonlarda seleksiyonun yapılabileceğini, incelenen diğer özelliklerde ise seleksiyonun geciktirilmesinin daha doğru olacağını göstermektedir.

Abstract

This study aimed to investigate genetic variations and inheritance of some quantitative characteristics through basic generations (F1, F2, BCP1 and BCP2) which have been derived from crosses between Maraş 92 and Chirpan 603. The family wise analysis of variance indicated that environmental effects were found to be more significant than maternal effect. Simple additive dominance model (m, [d], [h]) seemed to be insufficient to describe generations means, suggesting presence of non-allelic interactions. Second degree statistics such as D (additive), H (dominans) and E (environmental variance) were estimated and narrow heritability, F2 deviations, F2 depressions, heterosis and heterobeltiosis were further estimated. Narrow heritability showed that selection in early generation would be suitable for number of boll plant-1 and delayed selection is recommended for other characteristics under investigation

Anahtar kelimeler: melez azmanlığı,hibrit çeşitler,melezleme,kalıtım,niceliksel özellikler,Güneydoğu Anadolu Bölgesi,genetik parametreler,lif bitkileri,pamuk,Gossypium hirsutum