Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2008 / Cilt: 18 - Sayı: 2

Climatic factors affecting wheat yields in Aegean coastal region and adaptation of varieties

Ege Bölgesi sahil kuşağında buğday verimini etkileyen ilkim faktörleri ve çeşitlerin adaptasyonları

Sayfa
1–10
DOI
—

Özet

Yağışın 550-1100 mm arasında değiştiği Ege sahil kuşağında, uygun yıllarda iyi bakım koşullarında hektara buğday verimi 10000 kg'a kadar çıkabilmektedir. Ancak son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi bölgede de hüküm süren alışılmadık iklim koşulları, üretimi sınırlayan faktörlerin başında gelmektedir. Ege bölgesinde buğday verimini olumsuz etkileyen en önemli iklim faktörleri; yağışların düzensizliği, Mayıs ayında oluşan yüksek sıcaklık ve yetersiz yağışla oluşan kurak stresi, ılık geçen sonbaharın ardından erken ilkbaharda oluşan soğuk zararıdır. Buğday verimlerinin çevre ve yıllara göre değişen iklim şartlarına çok bağımlı olması; kararlı ve yüksek bir verim için çevre faktörlerinin etkisini azaltıcı, çeşitlerin saptanarak üreticilere aktarılması önem arz etmektedir. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından 2001-2004 yılları arasında 4 yıl ve 9 lokasyonda yürütülen bir çalışmada verim değerlendirmeleri sonucunda tavsiye edilebilecek stabil çeşitler olarak; Ziyabey 98, Basribey 95 Karacabey 97 ve Golia çeşitleri görülmektedir. Bölgenin kötü ve orta verimleri bölgeleri için Seyhan 95, İzmir 85, Bandırma 97 ve Kaşifbey 95 çeşitleri, iyi verimli koşularına verim potansiyeli yüksek olan Adana 99, Ceyhan 99, Doğankent çeşitleri önerilebilir.

Abstract

Wheat yield can reach up to 10000 kg/ha under favorable years and good management in Aegean coastal region in which rainfall ranges between 550-1100 mm. But, unusual weather conditions prevailing in the region like other parts of the globe during recent years have become major factor limiting wheat production. Climatic conditions badly affecting wheat yield in Aegean Region are erratic rainfall, high air temperature in May, drought stress, and late frost damage following mild autumn. The fact that wheat yields are very much dependant on environment and climatic conditions changing year to year makes it important to determine stabile and high yielding varieties and to introduce them to producers. The outcome of yield trials carried out at nine locations between the years of 2001-2004 by Aegean Agricultural Research Institute showed that Ziyabey 98, Basribey 95, Karacabey 97 and Golia were found to be stabile varieties. Varieties to be advised were Seyhan 95, Izmir 85, Bandırma 97 and Kasifbey 95 for low and average yielding parts and Adana 99, Ceyhan 99 and Doğankent for high yielding parts of the region.

Anahtar kelimeler: Triticum aestivum,uyum,iklim faktörleri,kararlılık,çeşitler,buğday,verim,Ege Kıyıları,Ege Bölgesi