Modernite-gelenek çekişmei bağlamında 1982 Anayasasının dili

The language of the 1982 Turkish constitution in the contex of the conflict between modernity and traditionality

Özet

Bu çalışma, modernist-gelenekçi tartışmaları ışığında Anayasa dilini analiz etme- yi amaçlamaktadır. Çalışma, modernistlerin 1932-1983 yılları arasında gerçekleştirdik- leri öz Türkçecilik hareketi ile gelenekçilerin buna karşı direnç ve çatışmalarının dilde bir karmaşaya yol açtığını; öz Türkçecilik hareketinin ulaştığı başarının sadece “ka- tastrofik bir başarı” olarak değerlendirilebileceğini ve dilde oluşan karmaşanın 1982 Anayasasının diline ve kavram tercihlerine yansıdığını öne sürmektedir. Çalışmada ön- celikle, modernist-gelenekçi tartışmalarının tarihi ve siyasi arka planı ortaya konula- cak; ardından bu tartışmaların doğurduğu dildeki karmaşanın izleri, 1982 Anayasasın- daki anlatım bozuklukları ve kavram kullanımındaki tutarsızlıklar üzerinden sürülecek- tir. Çalışma; sade, anlaşılır ve kendi içerisinde tutarlı bir Anayasa dili için bazı temel önerilerle sonlanacaktır.

Abstract

This study aims to analyze the language of Turkish Constitution through the lens of modernist-traditionalist debate. It argues that the purification movement con- ducted by modernists from 1932 to 1983 and the opposition by traditionalists to this movement in favor of simplification of the language has caused a linguistic chaos in Turkey, that the modernist achievement attained by the purification movement may only be regarded as a “catastrophic success,” and that the trace and reflection of this lin- guistic chaos can be seen in the language of 1982 Turkish Constitution. The study will firstly explore the political and historical background to the modernist-traditionalist debate and secondly demonstrate expressional disorders and conceptual inconsistencies caused by modernist-traditionalist debate. The study will end with some basic proposi- tions for a simple, comprehensible, and consistent language in Turkish Constitution to be written.