Effects of External Ventricular Drainage on Serum Sodium Levels in Adult Neurosurgical Patients

Erişkin Nöroşirurji Hastalarında Eksternal Ventriküler Drenajın Serum Sodyum Düzeyine Etkisi

Oğuz BARAN,Rahşan KEMERDERE,Odhan YUKSEL,Sima SAYYAHMELLI,Nazan AKKAYA,Taner TANRIVERDİ,Ali Metin KAFADAR

Özet

Objective: Hyponatremia is a common electrolyte abnormality observed in neurosurgical practice. The purpose of this article is to report the preliminary findings on the relationship between hyponatremia and continuous external ventricular drainage in adult neurosurgical patients. Methods: We retrospectively studied the mean serum sodium (Na + ) levels of 67 patients (29 females, 38 males) who were oper- ated for intracranial pathologies and underwent external ventric- ular drainage insertion to monitor and decrease the intracranial pressure. We correlated serum Na + levels with cerebrospinal fluid (CSF) drainage in three time periods (early, medium, and late). Results: The mean duration of CSF drainage was 10±6.4 days. Fifteen patients experienced hyponatremia during CSF drainage. Thirteen of them (86.6%) had borderline hyponatremia. One patient with the diagnosis of pituitary macroadenoma and one with subarachnoid hemorrhage had the mean serum Na + level of 129 mmol/L during the medium period. There was no signifi- cant correlation between the mean serum Na + levels and the CSF drainage values in any of the periods. Conclusion: Our findings showed no association between hypo- natremia and continuous CSF drainage in adult patients, indi- cating that external ventricular drainage can be safely used except in certain intracranial pathologies that require cautious observa- tion for low Na + levels.

Abstract

Amaç: Hiponatremi; erişkin nöroşirurji hastalarında sık görülen elektrolit bozukluklarından birisidir. Çalışmamızın amacı, eks- ternal ventriküler drenajla BOS kaybı ile serum sodyum düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Yöntemler: Çalışmada intrakranial patolojiler nedeniyle ope- re edilmiş ve eksternal ventriküler drenaj takılmış 67 hastanın (29 kadın, 38 erkek) serum sodyum düzeyleri retrospektif olarak çalışılmıştır. Hastaların serum sodyum düzeyleri; er- ken, orta ve geç dönem olmak üzere 3 farklı zaman dilimine ayrılmıştır. Bulgular: Ortalama BOS drenaj süresi 10±6,4 gün olarak he- saplanmıştır. 15 hastada BOS drenajı süresince hiponatremi ge- lişmiştir. Bu hastaların 13’ünde (%86,6) cerrahi öncesi sınırda hiponatremi bulunmaktaydı. Hipofiz makroadenomu olan bir hasta ile subaraknoid kanama tanısı ile takip edilen bir hastanın serum sodyumu postoperatif 3-7. günler arasında ortalama 129 mmol/L olarak hesaplanmıştır. BOS drenajı ile serum sodyum düzeyi arasında postoperative erken, orta veya geç dönemde an- lamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: BOS drenajı ile hiponatremi arasından anlamlı bir fark- lılık saptanmamış olması nedeniyle; EVD, hiponatremi yaratabi- lecek intrakranial patolojiler haricinde erişkin nöroşirurji hasta- larında güvenle kullanılabilir.