Sözlü Çeviride Kip Kaydırmalarına Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Çerçevesinde Bütünce Temelli Bir Yaklaşım

A Corpus-based Approach to Mood Shifts in Interpreting Studies within the Framework of Systemic Functional Grammar

Özet

Bu çalışmanın temel amacı Hallidayin (Halliday, 1994; Halliday ve Matthiesen, 2004) Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi (DİD) modeli çerçevesinde sözlü çeviri öğrencileri tarafından oluşturulan sözlü çeviri metinlerindeki kip kaydırmalarını çeviri türü, yönlülük ve metin türü açısından karşılaştırmalı olarak incelemektir. İkinci olarak söz konusu kaydırmaların durum bağlamı ve söylem-anlambilimsel düzeyde yol açtığı değişikleri irdelemek ve kip dizgesi kaydırmalarının çevirilim çalışmaları ve çeviri eğitimine olası etkilerini saptamaktır. 232 sözlü çeviri ses kaydı verisine dayanan bütünce bulguları, kip dizgesindeki kaydırmaların basit bir dilbilgisel tercih değişikliği olmayıp söylem yapısını, amacını dolayısıyla işlevini değiştiren bir işlev kaydırması olduğunu ortaya koymakta, DİD modelinin tanımladığı takip edilebilir dizge içinde çeviri eğitimine katkısını ele almaktadır.

Abstract

Drawing upon Hallidays (Halliday, 1994; Halliday and Matthiesen, 2004) Systemic Functional Grammar (SFG) model, the primary aim of this study is to analyze the mood shifts in the texts produced by students of interpretation, in terms of modes of interpreting, directionality and text type. A secondary aim is to identify the ways in which the mood shifts pass through to context of situation and discourse semantics level within the framework of Translation Studies, and translation/interpreting education. The findings of the study corpus, consisting of 232 interpreting recordings, reveal that, rather than reflecting a simple grammatical deviation from formal correspondences, shifts in mood system in fact represent "functional shifts", which have an important effect on discourse structure, purpose, and function. The findings show that the shifts in mood system have a significant contribution to translation/interpreting education within the framework of the SFG model.