Mutfak ve Yemekhane Çalışanlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Occupational Health and Safety Risks on Institutional Food Services Staff

Özet

Amaç: Mutfak ve yemekhane çalışmaları birçok tehlike ve riskleri içermektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar toplu beslenme hizmetlerinde yapılan çalışmalar iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına yoğunlaşmıştır. Bu çalışma, toplu beslenme hizmeti veren kurumlarda çalışan personelin geçirmiş olduğu iş kazaları ve maruz kaldıkları meslek hastalıklarını belirlemek, bireylerin beslenme durumunun iş stresi ile ilişkisini saptamak amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Bireyler ve Yöntem: Çalışma, Ankara'da bulunan bir devlet üniversitesine bağlı mutfak ve yemekhanelerde son bir yıl içerisinde aynı mekânda çalışan toplam 158 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin iş kazası geçirme durumları, meslek hastalıklarına bağlı yaşadıkları semptomlar ve stres durumunun belirlenmesi amacıyla anket formu uygulanmış, geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kayıtları alınmıştır. Ayrıca bireylerin vücut ağırlığı ve boy uzunluğu ölçümleri yapılmış, Beden Kütle İndeksleri hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmada son 1 yıl içerisinde bireylerin %29.1'inin solunuma bağlı ve alerjik semptomlar geçirdiği, %39.2'sinin ellerinde egzama ile ilgili semptomlar bulunduğu belirlenmiştir. Bireylerin %78.4'ü kas iskelet sistemi ağrıları yaşadığını ifade etmişlerdir. Bireylerin "iş yükü" ile günlük toplam enerji alımı (kkal) (r=-0.169, p=0.034), protein (g) (r=-0.223, p=0.005) ve yağ (g) arasında (r=-0.170, p=0.033) anlamlı negatif yönde korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Mutfak ve yemekhane çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının önemi konusunda farkındalık çalışmalarının arttırılması, risk değerlendirmeleri ile mevcut durum analizinin yapılarak gerekli düzeltici faaliyetlerin yürütülmesi önemlidir.

Abstract

Aim: Kitchen and food services areas involve many hazards and risks. Recent studies focused on occupational health and safety in institutional food services. This study was carried out to determine the exposure of institutional food services staff to work accidents and occupational diseases and the relation between nutritional status and job stress. Subjects and Methods: The study was conducted on 158 individuals working in the same kitchen and related service areas of a state university in Ankara, in the previous year. Data about participants' work accident status, symptoms of current occupational diseases, job stress and daily food consumption with 24 hour recall were collected via a questionnaire by face to face interview. Also body weight and height measurements were done by the researchers and body mass index was calculated. Results: It was found that 29.1% of participants have respiratory and allergic symptoms; 39.2% of participants have eczema symptoms on their hands. The 78.4% of participants stated that they musculoskeletal aches. A significant negative correlation was found between individual workload and intakes of daily energy (kcal) (r=-0.169, p=0.034), protein (g) (r=-0.223, p=0.005) and fat (g) (r=-0.170, p=0.033). Conclusion: As a conclusion, it is important to raise awareness of the importance of occupational health and safety practices among the institutional food services staff and carry out the necessary preventive actions according to risk assessments.