Kritik Çocuk Hastalarda Vazoaktif İlaç Kullanımının Hemodinami Üzerine Etkileri

Effects of Vasoactive Drug Use on Hemodynamics in Critical Disease Pediatic Patients

Özet

Giriş: Kritik çocuk hastaların yetişkin hastalardan farklı hemodinamik ve metabolik özelliklere sahip olmaları, vazoaktif ilaç seçiminde kilit rol oynamaktadır. Bu çalışmayla çocuk hastaların bozulan hemodinamisinin etkin şekilde düzeltilmesi, erken tanı, zaman duyarlı, hedefe yönelik tedavinin sağlanabilmesi ve yan etkilerin azaltılması için vazoaktif ilaç ve ilaç gruplarının hemodinami üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Yöntemler: Çocuk yoğun bakım ünitesinde tedavi gören, bir veya daha fazla vazoaktif ajan başlanan 1 ay -18 yaş arası 103 hastanın hastalık ciddiyetleri, yaşamsal bulguları, böbrek fonksiyonları ve laboratuvar verileri ile aldığı vazoaktif ajanlar ileriye dönük olarak değerlendirildi. Bulgular: Dobutamin grubunun çocuk mortalite risk skoru (PRISM) 24 saat ortalamaları adrenalin-dobutamin grubundan istatistiksel anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0.048), diğer gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Dopamin, dobutamin, dopamin-dobutamin ve dopamin-adrenalin gruplarının kalp tepe atımı (KTA) takip ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı değişim gözlendi (p=0,0001, p=0,0001 p=0,007, p=0,011). Dopamin-dobutamin, dopamin-adrenalin ve dopamin-dobutaminadrenalin gruplarının sistolik arter basıncı (SAB) takip ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı değişim gözlenmiştir (p=0,003, p=0,00, p=0,005). Adrenalin grubunun S0 laktat değerleri, dopamin ve adrenalin-dobutamin, dopamin-dobutamin-adrenalin grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,048, p=0,036). Dopamin-adrenalin ile adrenalin-dobutamin grupları ve dobutamin ile adrenalin grupları $S_4$ laktat değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,045, p=0,047). Dopamin, dobutamin, dopamin-dobutamin, dopamin-adrenalin, adrenalin-dobutamin, dopamin-dobutamin-adrenalin, dopamin-dobutamin-adrenalinnoradrenalin, adrenalin gruplarının ScVO2 takip ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Dobutamin grubunun idrar miktarı $S_0$ , $S_24$, $S_48$ ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı değişim gözlenmiştir (p=0,002). S0 idrar miktarları ortalaması, $S_24$, $S_48$ ortalamalarından istatistiksel anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,01, p=0,03). Diğer zamanlar ve gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Çalışma grupları arasında KTA, SAB, ScVO2, idrar miktarı üzerinde anlamlı fark oluşmazken adrenalin grubunda, kan laktat düzeyi diğer vazoakif ajan ve ajan gruplarından istatistiksel anlamlı yüksek bulunmuştur. Bu yükseklik ilk 4 saatle sınırlı kalmış, adrenalinin dopamin ve/veya dobutamin ile beraber kullanılmasının hiperlaktatemi oluşumunu, tek başına adrenalin kullanımına göre istatistiksel anlamlı azalttığı görülmüştür. Dobutaminin tek başına kullanılması idrar miktarını saatler içinde istatistiksel anlamlı artırmıştır

Abstract

Introduction: The fact that critically ill pediatric patients have hemodynamic and metabolic characteristics different from that in adults plays a key role in the selection of vasoactive agent. The aim of this study was to compare the effects of vasoactive agent and agent groups on hemodynamics in order to effectively regulate impaired hemodynamics in critically ill pediatric patients, to provide early diagnosis, time-sensitive and targeted treatment and reduce side effects. Methods: Disease severity, vital signs, renal function, and laboratory data of 103 patients aged 1 to 18 years, who were treated in the pediatric intensive care unit and administered one or more vasoactive agents, were evaluated. Results: The average Pediatric Risk of Mortality (PRISM III-24) score in the dobutamine group was significantly higher than in the adrenalin-dobutamine group (p=0.048), and no statistically significant difference was observed between the other groups (p>0.05). There was a statistically significant difference in the mean cardıac apex beat between dopamine, dobutamine, dopamine-dobutamine and dopamine-adrenaline groups (p=0.0001, p=0.0001 p=0.007 and p=0.011, reespectively). A statistically significant difference was observed in systolic blood pressure (SAB) between dopaminedobutamine, dopamine-adrenaline and dopamine-dobutamineadrenaline groups (p=0.003, p=0.00 and p=0.005, respectively). The S0 lactate levels in the adrenaline group were found to be statistically significantly higher than those in dopamine and adrenaline-dobutamine and dopamine-dobutamine-adrenaline groups (p=0.048, p=0.036 and p=0.045. There was a significant difference in $S_4$ lactate values between dopamine-adrenaline and adrenaline-dobutamine groups and between dobutamine and adrenaline groups (p=0.045 and p=0.047, respectively). There was no statistically significant difference in the average central venous oxygen saturation (ScVO2) between dopamine, dobutamine, dopamine-dobutamine, dopamine-adrenaline, adrenaline-dobutamine, dopamine-dobutamine-adrenaline, dopaminedobutamine-adrenaline-noradrenaline and adrenaline groups (p>0.05). A statistically significant difference was observed between the mean amounts of urine S0 , $S_24$ and $S_48$ in the dobutamine group (p=0.002). The average $S_0$ urine volume in the dobutamine group was found to be statistically significantly lower than the average $S_24$, $S_48$ urine volume (p=0.01 and p=0.03, respectively). No statistically significant difference was observed between the other times and groups (p>0.05). Conclusion: Blood lactate levels were significantly higher in the adrenaline group than in the other groups, while no significant difference was found in cardiac apex beat, SAB, ScVO2 and amount of urine between the groups. This elevation was limited to the first 4 hours, and the use of adrenaline together with dopamine and/or dobutamine significantly reduced the incidence of hyperlactatemia compared to the use of adrenaline alone. The use of dobutamine alone significantly increased the amount of urine within hours.