UYGUR DEVLETİ’NİN YENİSEY KIRGIZLARI İLE İLİŞKİLERİ

Özet

Türkistan'ın en eski Türk boylarından biri olan Uygurlar, M.S. 744-840 yılları arasında Ötüken'e egemenlik kurmuşlardır. Göktürk Devleti'nin İç Asya'daki devamı olan Uygurlar, üstünlüklerini bölgedeki Türk boylarına kabul ettirmek için büyük bir mücadele içinde olmuşlardır. Söz konusu mücadele edilen boylardan Uygurlara en fazla sıkıntı çıkaranı, Kögmen Dağları civarında hayatlarını sürdüren Yenisey Kırgızları olmuştur. Uygurlar, Yenisey Kırgızlarına üstünlüklerini kabul ettirebilmek için beş sefer düzenlemişlerdir. 752 yılında gerçekleştirilen ilk seferle birlikte Uygurlar, Yenisey Kırgızları üzerinde yalnızlaştırılması politikası takip etmeye başlamışlardır. Uygurlar bu politikalarını 810 yılında düzenledikleri sefere kadar uygulamışlardır. Ötüken'de kurulmuş olan devletlerin, Kırgızlara karşı takip etmiş oldukları politika, 840 yılında Ötüken coğrafyasına gerçekleşecek olan Kırgız baskınının tarihî alt yapısını oluşturacaktır

Abstract

Uygurs, one of the oldests Turkic tribes of Turkistan, have dominated to Ötüken between the years 744-840 B.C. As being the continuation of Göktürk State in the Inner Asia, Uygurs have been in a big struggle in order to get their superiority accepted by other Turkic tribes in the region. Among these problematic Turkic tribes, the ones creating problems most are the Yenisei Kirghizs settling around the Kögmen Mountains. Uygur Turks had organized five war campaigns against them in order to make their superiority accepted. Together with the first campaign organized in 752, Uygurs had started to follow an alienation policy towards Yenisei Kirghizs. They had applied this policy until the campaign organized in the year of 810. The policy, followed by the states established in Ötüken against Kirghizs, had formed the historical basis of the Kirghiz attack happened in 840 to Ötüken geography.