DÜNDEN BUGÜNE HONAZ’IN MARJİNAL MAHALLESİ: HİSAR

Özet

Honaz ve havalisi antik dönemden günümüze yerleşim yeri olmuştur. Honaz'da ilk olarak 'Hisar mahallesi' ismine Osmanlı Döneminde XIX. YY'da rastlanmaktadır. Bu mahalle, Türklerin yaşadığı ve Honaz kalesinin güneyinde yer alan aşağı kale içinde yer alan Hisar Mahallesi'dir. Bu mahallenin daha sonra 'Haydar' mahallesi sınırları içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Günümüzde ise 'Asar' olarak bilinen bu yer, yeni kurulan 'Yeni mahalle' sınırları içinde kalmıştır.Çalışmamıza esas olan Hisar mahallesi bu mahalle olmayıp, Osmanlı kayıtlarına, 'Cemaat-i Kefere', 'Gebran' isimleriyle geçen ve daha sonra 'Hisar mahallesi' ismini alan Rumların yaşadığı mahalledir. Rumların yaşadığı bu mahalle, Honaz'ın batısında ve Honaz'dan bir vadi ve Çayboğazı deresi ile ayrılmıştır. Honaz'ın, Honaz dağının eteğinde Çürüksu vadisine bakan bu Rum mahallesinin adı, mübadillerin gelmesinden yıllar sonra ancak 1957'de Hisar mahallesi olmuştur. Rum mahallesinin iktisadi hayatı Osmanlı döneminde ticaret ve tarıma dayalı olmuştur. 1924'te Mübadele ile Rumların Honaz'dan Yunanistan'a gitmek üzere ayrılması ile haneleri boş kalmış, bu boş hanelere aynı yıl Yunanistan'dan mübadil Müslüman-Türkler getirilmiştir. Mübadiller geldikten sonra mahallenin iktisadi hayatı önemli ölçüde tarım üzerine olmuştur. Hisarı olmayan Hisar mahallesi mübadele öncesi bir Rum mahallesi iken, Cumhuriyet döneminin başında gerçekleşen mübadele ile bir mübadil-muhacir mahallesi olmuştur. Kiliseden camiye dönüşen ibadethanesi ile iki kültürün farklı izlerini taşımaya devam etmesi nedeniyle marjinal kalmıştır.

Abstract

Honaz region has been a settlement place since antiquity. It is during Ottoman era in the 20th century that the name of “Hisar neighborhood” firstly encountered in Honaz. This neighborhood, where Turks lived and situated within the down castle, in the south of Honaz castle, is Hisar neighborhood. It is later understood that this neighborhood remained within the borders of Haydar neighborhood. This place which is known as ‘Asar’ today, remained within the borders of newly founded “Yeni Mahalle”Hisar neighboorhood only in 1957 years after the arrival of immigrants.The economic life of the Greek neighborhood was based on trade and agriculture in Ottoman period. With the population exchange in 1924, the Greeks left Honaz for Greece and their houses became empty. Immigrant Muslim Turks from Greece were brought in these empty houses the same year. After the immigrants had come, the economic life of the neighborhood considerably based on agriculture.The Hisar neighborhood which does not have a fortress was a Greek neighborhood before the population exchange. It became a immigrant neighborhood with the population exchange that took place in the beginning of the Republican period. It remained marginal due to continuing to carry different traces of two cultures and the place of worship which was converted into mosque from church