THE EFFECTS OF THE INVESTMENT DECLINE ON POTENTIAL GDP IN TURKEY’S 2001 AND 2009 CRISES

TÜRKİYE'NİN 2001 VE 2009 KRİZLERİNDEKİ YATIRIM DÜŞÜŞÜNÜN POTANSİYEL GSYH'YE ETKİSİ

Özet

Ekonomik krizlerde yatırımlar şiddetli azalma eğilimi göstermekte, bunun sonucunda sermaye stoğunun ve dolayısıyla üretim kapasitesinin büyüme hızı yavaşlamaktadır. Bu not söz konusu yavaşlamayı 2001 ve 2009 krizleri için incelemektedir. Örneklem döneminde ortalama yıllık %5,1 olan sermaye büyüme hızı her iki krizde belirgin şekilde bu seviyenin altına düşmüş, ancak 2001 krizindeki düşüş daha belirgin olmuştur. Bu ortalama altı büyümelerden kaynaklanan birikimli sermaye kaybı 2001 krizinde eğilim seviyesinin %11'i civarında iken 2009 krizinde %4'ü civarındadır. Bu kayıpların neden olduğu potansiyel GSYH kaybı ise 2001 krizinde GSYH'nin %6'sı, 2009 krizinde %2'si civarında olmuştur. Anılan kayıpların kriz sonrası telafileri de 2009 krizi için daha olumlu gelişmiştir. 2001 krizindeki kayıp krizin dördüncü yılında daha yeni telafi edilmeye başlanmışken, 2009 krizindeki kayıp dördüncü yılda üçte iki civarında telafi edilmiş durumdadır. Sonuç olarak, potansiyel GSYH'ye yatırım azalmasından gelen olumsuz etki 2001 krizinde önemli iken, bu etki 2009 krizinde sınırlı kalmış, bu durum 2009 krizi sonrasındaki hızlı toparlanma döneminde "aşırı ısınma" olmamasında önemli rol oynamıştır

Abstract

Investment tends to fall dramatically in economic crises, which slows down the growth of the capital stock and thereby potential GDP. This note estimates the extent of such slowdown in the Turkish crises of 2001 and 2009. Capital growth fell significantly in both crises below its 1987-2011 average, but the fall in the 2001 crisis was deeper and much more persistent. The accumulated loss of capital arising from those two episodes of below-average growth is about 11% and 4% (of the trend level), respectively, in the 2001 and 2009 crises. The corresponding potential GDP losses are respectively about 6% and 2% of GDP. The loss in 2009, in addition to being smaller, was recovered much faster than in 2001. In the 4th year after the onset of the crisis, the 2009 crisis loss was recovered by about two-thirds, while the recovery of the 2001 crisis loss had barely begun in the 4th year. The limited nature of the loss in potential GDP in the 2009 crisis played a crucial role in ensuring that the ensuing rapid post-crisis recovery did not cause “overheating”.