DENİZLİ’DE DOKUMACILIK VE DOKUMA KOOPERATİFİNDE İLKLER: KALE DOKUMACILAR KOOPERATİFİ VE DENİZLİ DOKUMACILARI BİRLİK KOOPERATİFİ

WEAVING IN DENIZLI AND FIRSTS IN WEAVING COOPERATIVE: KALE WEAVING COOPERATIVE AND UNION COOPERATIVE OF DENIZLI WEAVERS

Özet

İnsanları dış etkilerden korurken, aynı zamanda kendilerinin ve yaşadıkları çevrenin güzelleşmesine katkıda bulunması açısından dokumacılık, insanlığın en eski sanatlarından biri olmuştur. Bu sanat, tarih boyunca gelişerek ilerlemiştir. Bazı bölgelerde diğerlerine nazaran daha çok gelişme göstermiştir. Bu gelişmenin en çok gözlendiği illerden biri Denizli olmuştur. Denizli, tarihi çağlar boyunca daima dokumada parlayan bir yıldız olarak varlığını sürdürmüştür. Nitekim antik dönemden günümüze kadar Denizli de dokumacılık gelişerek devam etmiştir. II. Dünya Savaşı nedeniyle, Sümerbank’ın iplik dağıtım işini 1942’de üzerine almasından önce, 1933 yılında Denizli’de ilk dokuma kooperatifleri kurulmuştur. Bu çerçevede kurulan ilk kooperatif Kale Kooperatifi olmuştur. II. Dünya Savaşının getirdiği şartlar dahilinde, kooperatiflerin kurulmasının teşvikiyle Denizli'de 20 Haziran 1942’de ilk Birlik Kooperatifi kurulmuştur. Bu kooperatif sadece iplik dağıtımını sağlamakla kalmamış, aynı zamanda dokumaların müşteriye ulaştırılması ve dokunan ürünlerin kalitesinde standardı sağlama gibi önemli görevleri yerine getirmiştir. Fakat, olağanüstü şartlarda kurulan bu kooperatifler, II. Dünya Savaşı’nın bitmesinin ardından, eski önemlerini yitirmişler ve zamanla kaybolmuşlardır.

Abstract

Weaving has become one of the oldest arts of mankind, while at the same time protecting people from external influences and contributing to beauty of their surrounding. This art has proceed over the history. It has made progress in some regions more than the others. Denizli has been one of those cities where most of this progress has been observed. Denizli has been a leading light in weaving for ages. Thus, weaving in Denizli has been growing since ancient periods till these days. First weaving cooperatives had been established in 1933 at Denizli before Sumerbank was contractor by the reason of Word War II in 1942. Within this scope, Kale Cooperative was the first established one. Under the conditions of World War II, first Union Cooperative was established in Denizli on 20th June 1942 with the encouragement of establishment of cooperatives. This cooperative not only provided distribution of yarn, but also delivered weavings to customers and ensured quality of the products at the same time. However, those cooperatives, which were established under extraordinary conditions, lost their significance and disappeared in time after World War II ended.