Günlük Yaşamda Sıklıkla Tüketilen Çeşitli Besinlerin Etiket Bilgilerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Label Information of Various Foods Consumed Frequently in Daily Life

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı piyasada satılmakta olan ve yüksek miktarlarda tüketilen besinlerin etiket bilgilerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma İstanbul ili sınırları içerisinde bir büyük semtte faaliyet gösteren iki büyük, üç ekonomik küçük market zincirinde yürütülmüştür. Bu marketlerde toplamda 700 besin etiketi incelenmiştir. Satışa sunulan besinler, temel besinler, atıştırmalıklar, tek başına tüketilmeyen besinler, bebek ve devam mamaları, diğer besinler olmak üzere beş grupta incelenmiştir. Besinlerin etiket bilgilerinin toplanmasında besin etiket bilgileri kayıt formu kullanılmıştır. Bulgular: Besin ambalajlarında etiket bulunma durumlarına bakıldığında temel besinler (%84.1), atıştırmalıklar (%84.1) ve bebek mamalarının (%100.0) diğer besinler ve tek başına tüketilemeyen besinlerin çoğunluğunda etiketin olduğu saptanmıştır (p<0.001). Besin etiketlerinin %1.3’ünde gramaj bilgileri verilmez iken, temel besinlerin %82.4’ünde, atıştırmalıkların %99.3’ünde, bebek mamalarının tamamında, diğer besinlerin ise %90.4’ünde net ağırlık verilmiştir. Besin grupları arasında ağırlık beyanı çeşidine göre istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). Besin gruplarına göre etiketlerinde üretici ve paketleyici firma adı bulunma yüzdeleri temel besinlerde, atıştırmalıklarda, tek başına tüketilmeyen besinlerde, bebek mamalarında ve diğer besinlerde sırasıyla %97.1, %95.7, %96.7, %100.0, %100.0’dür (p=0.33). Gruplar arasında son tüketim tarihi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.001). Temel besinlerin %36.4’ünün, atıştırmalıkların %23.4’ünün, tek başına tüketilmeyen besinlerin %22.0’sinin, bebek mamalarının %42.1’inin, diğer besinlerin ise %16.9’unun enerji değerlerinin etikette verilen verilerden hesaplanan enerjiyi tam olarak sağladığı bulunmuştur. Yanlış değer olarak hesaplanan besin grubunun atıştırmalıklar olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda, tüketicilerin kullanımına sunulan ve satış mağazalarında yer verilen besinlerin beslenme bilgileri açısından etiket bilgilerini tam olarak karşılayamadığı ancak ticari bilgiler açısından yeterliliklerin yüksek düzeyde karşılandığı belirlenmiştir.

Abstract

Aim: The aim of this study was to evaluate the label information of various foods consumed frequently in daily life. Material and Methods: This study was conducted in two major and three small market economies chains operating in one large region in İstanbul. A total of 700 food labels have been examined. The food served in the sale was examined in five groups; fundamental foods, snacks, foods that can not be consumed alone, infant and follow-up formulas, other foods. Food label information record form was used to collect food label information. Results: According to given the presence or absence of food labels on the packages, it was determined that number of labels of fundamental foods (84.1%), snacks (84.1%) and infant and follow-up formulas (100.0%) were higher than the other foods and foods that can not be consumed alone items (p 0.05). There was a statistically significant difference between the groups in terms of the expiry date (p<0.001). In this study 36.4% of the fundamental foods, 23.4% of the snacks, 22.0% of the foods that can not be consumed alone foods, 42.1% of the baby foods and 16.9% of the other foods have been found that the energy values fully provide the energy calculated from the given nutrition facts data. The energy values of snack foods did not comply the given values. Conclusion: As a result of this study, it was determined that the food products offered to the consumers and included in the sales stores did not fully meet the labeling information in terms of nutritional information, but the competence in terms of commercial information was high.