Hemodiyaliz Hastalarının Serum Çinko Düzeyleri ile Hematolojik Parametreleri Arasındaki İlişki

The Relationship between Serum Zinc Levels and Hematological Parameters of Hemodialysis Patients

Özet

Amaç: Çinko, eritroid serisine spesifik gen ekspresyonunu modüle ederek eritroid hücre büyümesinde önemli bir regülatör görevi görmekte, hematopoietik kök hücrelerin ve megakaryositlerin seri gelişiminde potansiyel bir rol alarak normal eritropoez sağlamaktadır. Çinko eksikliğinin hemoglobin biyosentezini etkileyerek anemiye yol açtığı bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının serum çinko düzeyleri ile hematolojik parametreleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 19-65 yıl arasında değişen özel bir diyaliz merkezinde haftada üç gün diyalize giren 36’sı erkek 29’u kadın toplam 65 yetişkin gönüllü hasta alınmıştır. Hastalara yüz yüze görüşme yöntemi ile genel bilgileri, sağlık bilgilerini içeren anket formu uygulanmış ve hastaların son üç aya ait biyokimyasal parametreleri dosyalarından alınarak kaydedilmiştir. Hastaların bir diyaliz günü-bir diyaliz dışı gün ve bir hafta sonu olmak üzere üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Serum çinko analizi için hastalardan en az 8 saatlik açlık sonrası 10 mL kan örnekleri hemodiyaliz hemşiresi tarafından alınmıştır. Serum çinko analizi Selçuk Üniversitesi İleri Teknoloji Uygulama Laboratuvarı’nda ICP-MS (Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry) tekniği ile Perkin Elmer marka cihazda yapılmıştır. Bulgular: Serum çinko düzeyinin ortanca ve persentil aralığı (IQR) değerleri sırasıyla erkeklerde 106.7 ve 46.9 μg/dL kadınlarda ise 110.2 ve 48.6 μg/dL olarak bulunmuştur (p>0.05). Hastaların serum çinko düzeyleri ile hemoglobin (r=0.344, p=0.005), hematokrit (r=0.336, p=0.006), total demir bağlama kapasitesi (r=0.302, p=0.014) düzeyleri arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Serum çinko düzeyleri ile serum demir (r=0.072, p=0.567) ve serum ferritin (r=0.073, p=0.552) düzeyleri arasında ilişki saptanmamıştır. Hastaların serum çinko düzeyleri ile diyetle demir alımı (r=-0.030, p=0.810) arasında ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında serum çinko düzeyleri ile bazı hematolojik parametreler arasında korelasyon olması, serum çinko düzeyinin bu hastalarda sıklıkla görülen anemi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

Aim: Zinc modulates the expression of zinc-specific erythroid-specific genes, plays an important role in the growth of erythroid cells, and provides normal erythropoiesis with a potential role in the serial development of hematopoietic stem cells and megakaryocytes. Zinc deficiency has been reported to cause anemia by affecting hemoglobin biosynthesis. The aim of this study is to evaluate the relationship between serum zinc levels and hematological parameters of hemodialysis patients. Subjects and Methods: The study was conducted on a total of 65 adult volunteer patients (ages between 19 and 65 years), 36 men and 29 women who received dialysis treatment three days a week in special dialysis center. A questionnaire including general information, health information was applied with the face to face interview method and biochemical parameters of the last three months were recorded from the files. Food consumptions of the patients for three days (one dialysis day, non- dialysis day and one weekend) were recorded. For serum zinc analysis, 10 mL blood samples were taken by hemodialysis nurses after at least 8 hours fasting from patients. Serum zinc analysis was performed in Selcuk University Advanced Technology Application Laboratory with ICP-MS (Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry) technique in Perkin Elmer device. Results: Median and interquantile range (IQR) values of serum zinc levels were 106.7 and 46.9 μg/dL in men and 110.2 and 48.6 μg/dL in women, respectively (p> 0.05). There was a positive correlation between serum zinc levels and hemoglobin (r=0.344, p=0.005), hematocrit (r=0.336, p=0.006), total iron binding capacity (r=0.302, p=0.014). Serum zinc levels were not correlated with serum iron (r= 0.072, p=0.567) and serum ferritin (r=0.073, p=0.552). There was no relationship between serum zinc levels and iron intake of the patients (r=-0.030, p=0.810). Conclusion: Correlation between serum zinc levels and some hematological parameters in hemodialysis patients suggests that serum zinc levels may be associated with anemia, which is common in these patients.