TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN İLERLETİLMİŞ KALMAN FİLTRESİ YAKLAŞIMIYLA NAIRU TAHMİNİ

Özet

Bu çalışmada, Türkiye ekonomisi için NAIRU (enflasyonu hızlandırmayan işsizlik oranı) tahmini yapılmaktadır. Sistem yaklaşımı çerçevesinde Phillips eğrisi denklemi baz alınarak, çıktı açığı ile işsizlik açığı arasında Okun tipi bir ilişki olduğu; NAIRU ve potansiyel üretimin stokastik hareket yasasıyla belirlendiği ve parametrelerin zamanla değiştiği varsayılmaktadır. Ancak, parametrelerin ve durum probleminin eşanlı olarak çözülmesi gerekliliği doğrusal olmama durumu yaratarak, ilerletilmiş Kalman filtresi kullanımını zorunlu kılmaktadır. Tahmin sonuçları, NAIRU serisinin, daha dalgalı bir seyir izlemekle beraber, gerçekleşen işsizlik düzeyiyle uyumlu hareket ettiğini göstermektedir. Bu çerçevede, tahmin edilen NAIRU serisi, kriz dönemlerinde, gerçekleşen işsizlik serisine göre daha sert tepki vermektedir. Türetilmiş tüm serilerin makul olduğu ve ekonomideki önemli dönüm noktalarını yakaladığı görülmektedir. Zamanla değişen katsayılar, işsizlik ve enflasyon arasında istikrarlı olmakla beraber zayıf bir ilişki olduğuna; döviz kuru-enflasyon geçişkenliğinin ise zayıflıyor olmakla beraber anlamlı bulunduğuna işaret etmektedir. Buna ek olarak, parametreler enflasyonda kayda değer oranda katılık olduğunu göstermektedir.

Abstract

This paper estimates NAIRU (Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment) for the Turkish economy by systems approach, which includes an Okun-type relationship between output gap and unemployment gap, a Phillips curve equation, stochastic laws of motion for NAIRU and potential output and time-varying parameters. However, the requirement to simultaneously estimate parameters and to solve the state space problem introduces nonlinearity, which can be handled by Extended Kalman Filter (EKF). Estimation results suggest that NAIRU moves in tandem with the actual unemployment, yet following a more volatile path than the latter. Accordingly, the NAIRU series reacts more sharply to the crises than the actual unemployment. Furthermore, all of the derived series are plausible and capture the significant turning points of the economy. Meanwhile, the time-varying parameters indicate a stable, yet quite a weak link between unemployment and inflation, and a weakening, but significant pass-through to inflation. Moreover, the parameters also imply considerable inertia.