Sigara Bırakma Polikliniğine Başvuranlarda Sağlıklı Yaşam Davranışları ile Anksiyete ve Depresyon İlişkisi

Özet

Amaç: Sigara bırakma polikliniğine başvuran kişilerin sosyodemografik ve sigara içme öyküsüne göre anksiyete ve depresyon düzeylerini değerlendirmek, anksiyete ve depresyon ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya bir eğitim ve araştırma hastanesindeki sigara bırakma polikliniğine başvurmuş, başka herhangi bir hastalığı bulunmayan, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) uygulanmış olan hastalar alınmış, dosyalardaki SYBDÖ II, Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), sosyodemografik özellikleri ve sigara kullanımı öyküsüne dair bilgiler retrospektif olarak incelenmiş ve istatistiki değerlendirmeler yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan 73 kişinin 43’ü (%58,9) erkek, 30’ü (%41,1) kadındı. Ortalama HAD Anksiyete (HADA) puanı 8,74±3,55; HAD Depresyon (HAD-D) puanı 7,04±3,74; SYBDÖ II toplam skoru 125,44±20,07 olarak bulundu. HAD-A ortalama puanları cinsiyet ve eğitim durumu ile ilişkili bulunmuştur. Mavi yakalı çalışanlarda HAD-A, HAD-D ortalamaları beyaz yakalı çalışanlara göre yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,015; p=0,002). HAD-A ve HAD-D değerleri ile SYBDÖ II toplam skoru ile alt ölçeklerden manevi gelişim, stres yönetimi ve fiziksel aktivite skorları arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur. Ayrıca HAD-A değerleri ile sağlık sorumluluğu skorları arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyon gözlenmiştir. Sonuç: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları birbirleriyle ve anksiyete ile depresyon düzeyi ile etkileşim göstermektedir. Sigara kullanmanın yanı sıra sağlığı geliştirici diğer davranışların da gerektiği kadar uygulanmaması, manevi gelişim ve stres yönetiminde yeterli olunamamasına yol açabilir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile anksiyete ve depresyon değerleri birbiriyle ilişkili bulundu. Sigara bırakma sürecinde hastalara yönelik bütüncül yaklaşım benimsenmelidir.

Abstract

Aim: The aim was to evaluate the anxiety and depression levels according to the sociodemographic features and smoking history and also to determine the association of anxiety and depression with health promoting lifestyle behavior. Material and Methods: Patients who have been admitted to the smoking cessation outpatient clinic of a tertiary hospital without any comorbidities and who had Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP-II) in hospital records were included to this study. HPLP-II, Hospital Anxiety Depression(HAD), Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND), sociodemographic features, and smoking behavior history data were investigated retrospectively from the hospital records and were evaluated statistically. Results: Among 73 patients 43(58,9%) were men,30(41,1%) were women.HAD Anxiety(HAD-A) mean score was 8,74±3,55; HAD Depression (HAD-D) mean score was 7,04±3,74 and HPLP II mean total score was 125,44±20,07. Gender and educational status were associated with HAD-A mean scores. In blue-collar workers, mean HAD-A and HAD-D scores were higher than white-collar workers (p=0,015; p=0,002, respectively). A medium negative significant correlation was found between HAD-A ve HAD-D scores and HPLP II total scores and subscales of spiritual development, stres management and physical acitvity. Also a medium negative correlation was observed between HAD-A scores and health responsibility scores. Conclusion: Different health promoting lifestyle behavior interact with each other and anxiety and depression. Besides smoking lack of practicing other health promoting behavior, inadequacy in spiritual development and in stress management may be present. Health promoting lifestyle behavior and anxiety and depression levels were found to be associated. A holistic approach should be adopted towards patients during smoking cessation.